TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Chính trị

Badenoch đề xuất cắt 36 tỉ bảng phúc lợi: trẻ ADHD “nhẹ” mất trợ cấp, chỉ 30% nặng nhất được giữ

Đảng Bảo thủ cam kết tiết kiệm 2,8 tỉ bảng/năm bằng cách ngừng trợ cấp sinh hoạt cho trẻ em (DLA) với các ca rối loạn hành vi, khó khăn học tập hoặc ADHD “nhẹ hơn” — một phần trong gói cắt giảm phúc lợi 36 tỉ bảng.

Minh họa: lãnh đạo đảng Bảo thủ Badenoch phát biểu trước Quốc hội, tháp Big Ben, gia đình và tờ tiền bảng Anh
Badenoch đề xuất cắt 36 tỉ bảng phúc lợi: trẻ ADHD “nhẹ” mất trợ cấp, chỉ 30% nặng nhất được giữ. Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Đảng Bảo thủ Anh vừa tung ra đề xuất phúc lợi gây tranh cãi: cắt trợ cấp của hàng trăm nghìn trẻ em khuyết tật. Theo BBC, đảng này cam kết tiết kiệm 2,8 tỉ bảng mỗi năm bằng cách chấm dứt trợ cấp sinh hoạt cho người khuyết tật (DLA) với các ca “nhẹ hơn” của rối loạn hành vi, khó khăn học tập hoặc ADHD — một phần trong gói tiết kiệm 36 tỉ bảng từ ngân sách phúc lợi. Bà Helen Whately, bộ trưởng bóng tối phụ trách việc làm, nói hệ thống có nguy cơ đưa trẻ em lên “băng chuyền” tới “cả đời sống nhờ trợ cấp”. Đảng Lao động gọi đây là “hiến chương cho tình trạng vô gia cư và khổ đau”.

DLA cho trẻ em cho phép cha mẹ nhận 30,30–194,60 bảng mỗi tuần để trang trải chi phí thêm; đứa trẻ phải gặp khó khăn khi di chuyển hoặc cần chăm sóc nhiều hơn trẻ cùng tuổi không khuyết tật. Đảng Bảo thủ cho rằng DLA trẻ em là “khoản trợ cấp tăng nhanh nhất trong hệ thống phúc lợi của Anh”, với số ca tăng từ 521.476 ca năm 2020 lên 914.000 ca. Theo đề xuất, với rối loạn hành vi, khó khăn học tập hoặc ADHD, chỉ trẻ có nhu cầu cao nhất mới được nhận tiền mặt — khoảng 30% ca nặng nhất tiếp tục nhận trợ cấp, 70% còn lại mất tiền nhưng được hỗ trợ qua dịch vụ sức khỏe tâm thần và trung tâm gia đình, nơi đảng Bảo thủ đầu tư 1 tỉ bảng. Thay đổi áp dụng cho đơn mới và các đợt tái đánh giá; trẻ khuyết tật thể chất được miễn trừ.

Trên bàn cờ chính trị Anh, gói cắt giảm 36 tỉ bảng của bà Badenoch không chỉ là chuyện tiền bạc — đó là một canh bạc bầu cử.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Các khoản cắt giảm khác đã công bố: 13,7 tỉ bảng từ trợ cấp ốm đau và khuyết tật — gồm hạn chế chi trả cho người có “vấn đề sức khỏe tâm thần nhẹ hơn và đa dạng thần kinh như lo âu, trầm cảm và ADHD”; 9,5 tỉ từ trợ cấp người nước ngoài; 4,5 tỉ từ trợ cấp nhà ở; 3,1 tỉ từ giới hạn hai con; và 1 tỉ từ chống gian lận. Bà Badenoch nói: “Thực tế là hàng triệu người có thể và đang đóng góp cho nền kinh tế, cho gia đình, cho cộng đồng ngay cả khi đối mặt với những thách thức nghiêm trọng. Người cụt cả hai chân vẫn chạy marathon. Người tự kỷ điều hành một số công ty công nghệ lớn nhất thế giới. Nếu quý vị nói với một người trẻ rằng ADHD có nghĩa là họ khiếm khuyết và sẽ không bao giờ làm nên trò trống gì, thì tư duy đó có khả năng hủy hoại tương lai của họ hơn chính tình trạng đó.”

Chính phủ Lao động muốn giảm hóa đơn trợ cấp nhưng chưa đặt ra lộ trình; chi tiết sẽ có sau khi cựu bộ trưởng Alan Milburn công bố báo cáo về thanh niên không học hành, không việc làm, không đào tạo, cùng báo cáo về trợ cấp khuyết tật do Bộ trưởng Stephen Timms đồng chủ trì — cả hai ra mắt trong tháng 11. Bà Whately nói ông Milburn đang “dọn đường cho việc chi thêm phúc lợi” và khẳng định: “Chúng tôi không hề nghi ngờ rằng có thể tiết kiệm từ phúc lợi — chỉ là đảng Lao động không muốn làm vậy.” Nhóm Hành động chống Nghèo đói Trẻ em cảnh báo đề xuất “sẽ đưa nước Anh trở lại thời kỳ đen tối, gây ra đợt tăng nghèo đói trẻ em trong một đêm lớn nhất kể từ khi có số liệu”.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Trên bàn cờ chính trị Anh, gói cắt giảm 36 tỉ bảng của bà Badenoch không chỉ là chuyện tiền bạc — đó là một canh bạc bầu cử. Nước cờ này đặt cược rằng cử tri Anh đã mệt mỏi với hóa đơn phúc lợi phình to, từ 521.476 ca lên 914.000 ca chỉ trong sáu năm, và sẵn sàng chấp nhận cắt giảm nếu nó được gói trong ngôn từ “khuyến khích tự lực”. Nhưng đây cũng là nước cờ rủi ro: câu nói “người cụt cả hai chân vẫn chạy marathon” lập tức bị đối thủ biến thành biểu tượng của sự vô cảm — và nhóm chống nghèo đói trẻ em cảnh báo về “đợt tăng nghèo đói trẻ em trong một đêm lớn nhất kể từ khi có số liệu”.

Với Việt Nam, ván cờ này gợi một câu hỏi quen thuộc: ngân sách phúc lợi nên là phao cứu sinh hay cái bẫy “băng chuyền”? Việt Nam cũng đang mở rộng trợ cấp cho người khuyết tật và trẻ em khó khăn — và cũng phải phân biệt “nhu cầu cao nhất” với “ca nhẹ hơn” ra sao mà không đẩy các gia đình yếu thế vào cảnh khốn cùng.

Theo quý vị, cắt trợ cấp của 70% trẻ ADHD để tiết kiệm 2,8 tỉ bảng mỗi năm — đó là kỷ luật ngân sách cần thiết, hay là đẩy các gia đình yếu thế nhất vào cảnh khốn cùng? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.