Indonesia tính quét thiết bị nghe lén cả dinh tổng thống sau vụ bê bối do thám nội bộ
Jakarta sẽ siết chặt kiểm soát thiết bị giám sát nhà nước và cân nhắc rà soát dinh tổng thống để tìm thiết bị nghe lén, sau khi phát hiện đường dây nghe trộm nhắm vào Tổng thống Prabowo và các quan chức cấp cao.

Indonesia vừa phát hiện ra kẻ nghe lén đang ngồi ngay trong nhà mình. Hôm thứ Hai (9/11), Jakarta tuyên bố sẽ siết chặt kiểm soát thiết bị giám sát của nhà nước và cân nhắc rà soát cả dinh tổng thống để tìm thiết bị nghe lén, sau vụ phát hiện đường dây nghe trộm bất hợp pháp nhắm vào Tổng thống Prabowo Subianto, các quan chức cấp cao và nhiều người khác hồi tuần trước.
Vụ bê bối đã dẫn tới việc bắt giữ 4 sĩ quan cảnh sát cấp cao bị cáo buộc nghe lén điện thoại trái phép, trong đó có một cựu cảnh sát trưởng quốc gia vừa mới được bổ nhiệm làm chánh văn phòng tổng thống. Chính phủ Indonesia cho biết vụ việc này có dấu hiệu phản quốc. Cuộc điều tra đang diễn ra và hiện chưa có cáo buộc chính thức nào được công bố. Bộ trưởng cấp cao phụ trách pháp lý Yusril Ihza Mahendra cho biết, khi được hỏi liệu nhà chức trách có rà soát dinh tổng thống để tìm thiết bị điện tử bí mật hay không: “Đó là điều chúng tôi sẽ cân nhắc như một biện pháp phòng ngừa.” Ông cũng nói chính phủ đang thực hiện các bước để đảm bảo “trong tương lai, thiết bị nghe lén do một số cơ quan nắm giữ sẽ không bị lạm dụng”.
Trên bàn cờ quyền lực Jakarta, đây không chỉ là vụ nghe lén — đây là cuộc chiến giành quyền kiểm soát bộ máy an ninh của quốc gia đông dân thứ tư thế giới.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Nhân vật trung tâm của vụ việc là cựu cảnh sát trưởng Listyo Sigit Prabowo — không có quan hệ họ hàng với tổng thống — người được nhiều người coi là trung thành với cựu tổng thống Joko Widodo, người tiền nhiệm hai nhiệm kỳ từng ủng hộ ông Prabowo. Ông Listyo gần đây được điều chuyển sang chức chánh văn phòng tổng thống, nhưng đã bị sa thải tuần trước sau khi bị bắt vì cáo buộc nghe lén. Hôm Chủ nhật, ông Prabowo đã họp với 10 cựu cảnh sát trưởng, trong đó có thảo luận về vụ bê bối nghe lén, theo Phó chủ tịch Hạ viện Sufmi Dasco Ahmad. Bộ trưởng Yusril cho biết cuộc điều tra bắt đầu sau khi cảnh sát quốc gia nhận được tin báo, vị tân cảnh sát trưởng đã điều tra rồi báo cáo lên ông Prabowo. “Sau báo cáo đó, một cuộc điều tra đã được mở ra, và đã rõ các thiết bị nghe lén được đặt ở đâu,” ông Yusril nói, nhưng không tiết lộ thêm.
Phạm vi vụ việc vẫn chưa được công bố đầy đủ. Theo nhà chức trách, hoạt động nghe lén bất hợp pháp bắt đầu sau khi ông Prabowo nhậm chức cuối năm 2024. Những người bị theo dõi gồm doanh nhân, nhà báo, nhà hoạt động và nhân vật chính trị — danh tính chưa được tiết lộ — và chưa rõ có bao nhiêu người là mục tiêu. Vụ bê bối nổ ra đúng lúc ông Prabowo đối mặt áp lực ngày càng lớn từ công chúng về các chương trình xã hội tốn kém, trong khi chính quyền của ông đang chật vật khôi phục niềm tin của nhà đầu tư vào nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á, sau một loạt cú sốc khiến thị trường chứng khoán và đồng tiền nước này chao đảo trong năm nay. Vụ việc cũng phơi bày căng thẳng chính trị đang lớn dần ở Indonesia, và rạn nứt giữa ông Prabowo với người tiền nhiệm đầy ảnh hưởng Joko Widodo.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Trên bàn cờ quyền lực Jakarta, đây không chỉ là vụ nghe lén — đây là cuộc chiến giành quyền kiểm soát bộ máy an ninh của quốc gia đông dân thứ tư thế giới. Kẻ nghe lén không phải gián điệp nước ngoài mà là những sĩ quan cấp cao trong chính hệ thống, trung thành với người tiền nhiệm. Đó là nước cờ nguy hiểm nhất trong chính trị: khi bộ máy an ninh trở thành vũ khí của phe này chống lại phe kia, thì không một tổng thống nào, kể cả trong dinh của mình, còn an toàn.
Với Việt Nam, vụ việc ở Indonesia là lời nhắc đắt giá về quản trị công nghệ giám sát. Khi nhà nước trang bị cho các cơ quan công cụ nghe lén, câu hỏi không phải là có nên có công cụ hay không, mà là ai được cầm chìa khóa, ai giám sát người cầm chìa khóa, và điều gì xảy ra khi chìa khóa rơi vào tay phe đối lập. Một nền kinh tế đang cần vốn đầu tư nước ngoài như Indonesia — hay Việt Nam — không thể để nhà đầu tư tự hỏi: liệu điện thoại của mình có đang bị nghe lén không. Niềm tin, một khi mất, khó mua lại bằng bất kỳ gói kích thích nào.
Theo quý vị, vụ nghe lén ở Jakarta là một vụ tham nhũng quyền lực đơn lẻ, hay là dấu hiệu của một cuộc đấu đá phe phái sâu hơn trong nội bộ Indonesia? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.


