TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Kinh tế

Anh vay nợ 17 tỉ bảng tháng 10, ít hơn dự báo: món quà bất ngờ cho Bộ trưởng Tài chính Healey

Chính phủ Anh vay 17 tỉ bảng trong tháng 10 — cao hơn cùng kỳ năm ngoái nhưng thấp hơn mức 18 tỉ bảng mà giới kinh tế dự báo, mang lại chút oxy cho Bộ trưởng Tài chính John Healey giữa sức ép của chiến tranh Trung Đông.

Minh họa: Bộ trưởng Tài chính Anh John Healey cầm hộp ngân sách đỏ trước tháp Big Ben và đường chân trời London
Anh vay nợ 17 tỉ bảng tháng 10, ít hơn dự báo: món quà bất ngờ cho Bộ trưởng Tài chính Healey Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Giữa lúc thị trường trái phiếu soi từng con số, nước Anh vừa nhận một tin tốt hiếm hoi. Văn phòng Thống kê Quốc gia (ONS) cho biết chính phủ Anh đã vay ròng 17 tỉ bảng trong tháng 10 — cao hơn khoảng 800 triệu bảng so với cùng tháng năm ngoái, nhưng thấp hơn mức 18 tỉ bảng mà giới kinh tế thành phố London dự báo. Tính từ đầu năm tài chính, vay ròng của khu vực công là 111,3 tỉ bảng, thấp hơn 7,3 tỉ bảng so với cùng kỳ năm ngoái, theo Guardian.

Nhà kinh tế trưởng của ONS Grant Fitzner giải thích: “Vay nợ từ đầu năm tài chính tới nay vẫn thấp hơn cùng kỳ năm ngoái, khi thu ngân sách tăng nhanh hơn chi tiêu. Thu thuế thu nhập tăng đặc biệt mạnh. Tuy nhiên, vay nợ hàng tháng tăng so với tháng 10 năm ngoái, một phần do chi phí lãi vay cao hơn.” Riêng tiền lãi trả nợ trong tháng 10 đã lên tới 11,2 tỉ bảng — cao hơn 2,8 tỉ bảng so với cùng tháng năm ngoái. Tổng nợ công của Anh hiện là 3.100 tỉ bảng, tương đương 95,8% GDP — cao hơn 1,9 điểm phần trăm so với năm ngoái và ở mức chưa thấy kể từ đầu thập niên 1960.

Nước cờ của ông Healey cho thấy bài toán khó của mọi chính phủ thời chiến tranh năng lượng: vừa phải vay để đỡ dân khỏi cú sốc giá, vừa phải giữ niềm tin của thị trường trái phiếu — mà thị trường thì không tha thứ cho…

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Thứ trưởng Tài chính Emma Reynolds gọi đây là dấu hiệu cho thấy nước Anh “kiên cường nổi bật bất chấp tác động toàn cầu của xung đột ở Iran”, đồng thời khoe: “Năm nay chúng tôi đã cắt giảm vay nợ nhanh hơn bất kỳ nước G20 nào khác.” Bà cho biết chính phủ sẽ tiếp tục cắt giảm lãng phí và bộ máy hành chính bằng cách sắp xếp lại chi tiêu và dùng AI để nâng hiệu quả dịch vụ công.

Đằng sau con số này, thực tế không hề dễ thở. Trong ngân sách tháng trước, Bộ trưởng Tài chính John Healey đã tăng thuế với các ngân hàng để có tiền hỗ trợ hộ gia đình bị cú sốc năng lượng từ chiến tranh Trung Đông bóp nghẹt, đồng thời giữ đúng quy tắc tài khóa với khoảng đệm 15 tỉ bảng — ít hơn nhiều so với mức 23,6 tỉ bảng mà người tiền nhiệm Rachel Reeves để lại, khi xung đột đẩy chi phí vay của chính phủ Anh tăng vọt. Giới kinh tế cảnh báo ông Healey đang tự đặt mình vào thế phải thực hiện một đợt rà soát chi tiêu “tàn khốc” vào năm sau: tránh quay lại thắt lưng buộc bụng với các bộ không được bảo vệ có thể cần thêm 17 tỉ bảng cho kế hoạch chi tiêu tới năm 2030–31, chưa kể 11 tỉ bảng nữa để thực hiện cam kết nâng chi quốc phòng lên 3% GDP.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Nước cờ của ông Healey cho thấy bài toán khó của mọi chính phủ thời chiến tranh năng lượng: vừa phải vay để đỡ dân khỏi cú sốc giá, vừa phải giữ niềm tin của thị trường trái phiếu — mà thị trường thì không tha thứ cho ai. Vay ít hơn dự báo 1 tỉ bảng là tin vui trong ngày, nhưng khoản đệm 15 tỉ bảng mỏng hơn hẳn so với thời người tiền nhiệm mới là điều giới đầu tư soi kỹ.

Với Việt Nam, câu chuyện vay nợ của Anh là tấm gương soi cho bài toán của chính chúng ta: khi giá dầu và lãi suất toàn cầu biến động vì chiến tranh, ngân sách nước nào cũng bị bóp nghẹt — chi lãi vay tăng, tiền hỗ trợ dân tăng, mà thu thì không tăng kịp. Việt Nam đang vay để đầu tư hạ tầng và chuyển đổi năng lượng, nên bài học từ London rất rõ: vay ít hơn dự báo thì tốt, nhưng quan trọng hơn là vay để làm gì và trả bằng gì. Theo quý vị, 17 tỉ bảng vay thêm trong một tháng là con số đáng lo — hay chỉ là cái giá phải trả để giữ cho nền kinh tế không gãy giữa cơn bão? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.