Gần 1/5 nữ giới trẻ Anh bị bạn trai cũ dùng app ngân hàng, ví điện tử để khống chế
Ngân hàng số, ví điện tử, mua trước trả sau — những tiện ích tưởng chừng vô hại đang trở thành công cụ bạo hành mới: gần 700.000 cô gái trẻ ở Anh đã nếm trải, theo một báo cáo vừa công bố.

Gần một trong năm phụ nữ trẻ và bé gái ở Anh đã từng bị bạn đời hiện tại hoặc cũ dùng các sản phẩm tài chính số làm công cụ bạo hành, theo một báo cáo mới. Kẻ bạo hành lợi dụng ứng dụng ngân hàng, thanh toán trực tuyến và tín dụng số để kiểm soát phụ nữ trẻ, gây thiệt hại tài chính và ngăn họ rời khỏi mối quan hệ, theo tổ chức từ thiện Surviving Economic Abuse.
Nghiên cứu cho báo cáo mới “Access Denied, Futures Derailed”, thực hiện với Ipsos UK trên mẫu đại diện toàn quốc, cho thấy gần một trong năm người từ 16 tới 24 tuổi ở Anh — tương đương gần 700.000 người — đã bị ảnh hưởng bởi hình thức bạo hành này. Một trong ba phụ nữ trẻ từng trải qua bạo hành kinh tế. Tỷ lệ cao nhất ở phụ nữ trẻ khuyết tật và những người có trách nhiệm chăm sóc con nhỏ.
Trên bàn cờ tài chính số, ván cờ này cho thấy một mặt tối mà ít ai ngờ tới: cùng một chiếc điện thoại vừa là ví tiền, vừa có thể là sợi xích.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Một trong tám bé gái và phụ nữ trẻ từng bị bạn đời ngăn không cho có thông tin đăng nhập, như mật khẩu ngân hàng trực tuyến, và cũng một trong tám người từng bị kẻ bạo hành kiểm soát ví điện tử. Ngoài ra, 7% từng bị kẻ bạo hành vay tín dụng đứng tên họ mà không có sự đồng ý — kể cả từ các hãng “mua trước, trả sau”. Hơn 40% những người từng bị bạo hành cho biết nó đã gây khó khăn tài chính, trong khi một nửa nói nó tác động tiêu cực tới sức khỏe tâm thần. Hơn một phần ba nói bạo hành kinh tế đã ngăn họ rời khỏi mối quan hệ.
Becky — tên đã được thay đổi — gặp người bạn trai cũ khi cô 18 tuổi và bị mắc kẹt hơn một thập kỷ: anh ta cô lập cô khỏi gia đình và bạn bè, ép cô gánh hơn 40.000 bảng nợ, và ngăn cô đi làm. “Dù tôi đã nói không, anh ta đã bào mòn tôi trong nhiều tháng và ép tôi vay một khoản đứng tên tôi để trả cho kỳ nghỉ mà anh ta muốn đi,” cô kể. Anh ta còn vay các khoản “mua trước, trả sau” đứng tên cô, mà cô chỉ phát hiện khi thư gửi tới nhà. Cô đã phải dùng tới thỏa thuận tự nguyện cá nhân (IVA) nhưng điều đó đã phá hủy điểm tín dụng của cô.
Các chuyên gia và người sống sót kêu gọi các bộ trưởng dùng chương trình giáo dục tài chính đã hứa để dạy người trẻ về bạo hành kinh tế. Họ cũng yêu cầu các công ty tài chính loại bỏ những kẽ hở để kẻ bạo hành lợi dụng sản phẩm tài chính số và tạo thêm biện pháp bảo vệ — kể cả khi đưa AI vào hệ thống. Sam Smethers, giám đốc điều hành của Surviving Economic Abuse, nói các sản phẩm tài chính số có thể trở thành “vũ khí bạo hành”.
Bộ trưởng Satvir Kaur nói báo cáo “soi sáng một loại bạo hành quá thường xuyên không được nhận ra và có thể mang nhiều hình thức, từ kiểm soát tiền bạc của ai đó, tới lựa chọn của họ, tới tương lai của họ”. Bà nói thêm chính phủ đặt tham vọng “chưa từng có” là giảm một nửa bạo lực đối với phụ nữ và bé gái trong một thập kỷ, thông qua chiến dịch ‘Enough’ phối hợp với các đối tác trong toàn xã hội, kể cả ngành ngân hàng.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Trên bàn cờ tài chính số, ván cờ này cho thấy một mặt tối mà ít ai ngờ tới: cùng một chiếc điện thoại vừa là ví tiền, vừa có thể là sợi xích. Khi chỉ cần địa chỉ và ngày sinh là đủ để vay tiền đứng tên người khác, thì “tiện lợi” của tài chính số cũng chính là kẽ hở của nó — và người trả giá đắt nhất lại là những cô gái trẻ nhất, ít kinh nghiệm nhất.
Với Việt Nam, ván cờ này đang diễn ra ngay trong túi quần của hàng chục triệu người: ví điện tử, mua trước trả sau, vay online chỉ cần CCCD và vài thao tác. Khi một người có thể mở khoản vay đứng tên người khác chỉ bằng vài thông tin cá nhân, câu hỏi không còn là “có xảy ra ở Việt Nam không”, mà là “đã xảy ra bao nhiêu vụ rồi”. Bài học từ nước Anh rất rõ: ngân hàng phải thiết kế sản phẩm sao cho kẻ xấu không lạm dụng được, và trường học phải dạy về bạo hành kinh tế. Theo quý vị, khi một chiếc điện thoại có thể mở khoản vay đứng tên người khác, ai phải chịu trách nhiệm chặn đứng — ngân hàng, nhà nước, hay chính chúng ta? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.


