Philippines thắng Eurovision châu Á đầu tiên, Việt Nam về ba: đêm Bangkok viết lại luật chơi âm nhạc khu vực
Ca sĩ 19 tuổi Carmelle của Philippines đã làm nên lịch sử với ca khúc “Sobra-Sobra”, vượt qua 10 đối thủ để giành chiến thắng tại Eurovision châu Á đầu tiên ở Bangkok. Việt Nam về thứ ba với Tóc Tiên và “Em Tien” — trong một đêm thi mà âm nhạc, chứ không phải chính trị, là nhân vật chính.

Ca sĩ Philippines Carmelle đã giành chiến thắng trong phiên bản châu Á đầu tiên của Cuộc thi Ca khúc Eurovision, diễn ra tại Bangkok vào tối thứ Bảy (14/11), với màn trình diễn đầy lửa của ca khúc dance-pop “Sobra-Sobra”. Theo Channel NewsAsia, nữ ca sĩ 19 tuổi đã đánh bại 10 tiết mục khác trong đêm chung kết, với người chiến thắng được chọn qua phiếu bầu của ban giám khảo các nước tham gia và khán giả trên toàn thế giới. Cô kết thúc với 211 điểm — hơn đội chủ nhà Thái Lan 41 điểm — và dẫn đầu cả hai bảng bình chọn, theo Guardian. Sau chiến thắng, Carmelle nói ca khúc của cô tôn vinh sức mạnh của phụ nữ và là “lời tri ân gửi tới mọi phụ nữ Philippines”. “Tôi đã làm nên lịch sử, vì đây là lần đầu tiên”, cô nói với hãng tin AP. “Đây là một trách nhiệm lớn lao, vì đây là một sân khấu toàn cầu.”
Mười một quốc gia đã tranh tài tại Diễn đàn One Bangkok ở trung tâm Bangkok, trong một chương trình kéo dài hai tiếng rưỡi. Bộ đôi Thái Lan Mang x Daou về nhì với ca khúc pop lãng mạn “Aroma”. Việt Nam về thứ ba với Tóc Tiên và màn trình diễn sôi động, phong cách của “Em Tien” — nữ ca sĩ đã là ngôi sao ở quê nhà hơn 20 năm, mở màn đêm thi trong trang phục lấy cảm hứng từ lá sen. Malaysia Aina Abdul về thứ tư với bản ballad “Bluest Sky”, còn Thinla của Lào về thứ năm với ca khúc dance vui nhộn “Bae”. Các nước còn lại gồm Bhutan, Hàn Quốc, Mông Cổ, Nepal, Campuchia và Bangladesh. Các thí sinh bước vào sân khấu trên những chiếc xe tuk-tuk, vẫy quốc kỳ trong tiếng reo hò của hàng nghìn khán giả.
Trên bàn cờ văn hóa châu Á, đêm Bangkok không chỉ là một cuộc thi hát — nó là một tuyên bố: châu Á đã đủ lớn để tự tổ chức sân chơi của riêng mình, theo luật của riêng mình.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Carmelle — tên đầy đủ là Carmelle Collado — lớn lên bên đường ray xe lửa ở vùng Bicol, đông nam đảo Luzon, và đã tham gia các cuộc thi tài năng trên truyền hình từ năm 12 tuổi. “Sobra-Sobra” pha trộn pop và rap, được hỗ trợ bởi các nhạc cụ truyền thống của Philippines là kubing và kulintang, và được hát bằng cả tiếng Tagalog lẫn tiếng Anh. Cô không nhận được tiền thưởng, chỉ nhận một chiếc cúp do ca sĩ Bulgaria Dara — người chiến thắng Eurovision châu Âu năm nay tại Vienna — trao tặng, và sẽ biểu diễn tại Eurovision 2027 ở Burgas. Nhà sản xuất điều hành Assaf Blecher nói đã có 16 hoặc 17 vùng lãnh thổ bày tỏ mong muốn tranh tài vào năm sau, trong đó có Trung Quốc, Hong Kong và Đài Loan.
Eurovision châu Âu vốn luôn tuyên bố đặt âm nhạc lên trên chính trị, nhưng đã nhiều lần bị cuốn vào các cuộc xung đột quốc tế: Nga bị trục xuất năm 2022 sau cuộc xâm lược toàn diện Ukraine, còn chiến tranh Israel–Hamas ở Gaza đã gây ra các cuộc biểu tình bên ngoài địa điểm thi và khiến ban tổ chức hạn chế vẫy cờ chính trị. Năm nước tham gia lâu năm — Tây Ban Nha, Hà Lan, Ireland, Iceland và Slovenia — đã tẩy chay cuộc thi châu Âu năm nay vì Israel tham gia. Nhưng Eurovision châu Á dường như ít bị chính trị che phủ hơn, theo nhà sử học Eurovision Dean Vuletic, người đã có mặt tại Bangkok. “Hiện tại tôi có thể nói rằng không khí trong khán phòng rất đẹp và đây là một cửa sổ tuyệt vời vào các nền văn hóa âm nhạc của châu Á”, ông nói — dù ông lưu ý rằng phân tích cách bỏ phiếu có thể sẽ hé lộ những xu hướng chính trị giữa các nước tham gia.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Trên bàn cờ văn hóa châu Á, đêm Bangkok không chỉ là một cuộc thi hát — nó là một tuyên bố: châu Á đã đủ lớn để tự tổ chức sân chơi của riêng mình, theo luật của riêng mình. Suốt nhiều thập kỷ, các nước châu Á phải chen chân vào một cuộc thi của châu Âu để được thế giới nghe thấy; giờ đây, một cô gái 19 tuổi lớn lên bên đường ray xe lửa ở Bicol có thể đứng trên sân khấu Bangkok, hát bằng tiếng Tagalog, và khiến cả châu lục lắng nghe.
Với Việt Nam, ván cờ này chạm tới ví tiền theo cách rất thực tế: một sân khấu khu vực như Eurovision châu Á là bệ phóng xuất khẩu văn hóa — và văn hóa xuất khẩu được thì du lịch, thương hiệu và đơn hàng cũng đi theo. Câu hỏi đặt ra là: Việt Nam sẽ chỉ là một thí sinh may mắn về ba, hay sẽ biến âm nhạc thành một ngành xuất khẩu như Hàn Quốc đã làm với K-pop? Theo quý vị, Tóc Tiên về ba là một kết quả đáng mừng, hay là dấu hiệu cho thấy Việt Nam vẫn chưa đầu tư đủ cho “quyền lực mềm” của mình? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.


