TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Kinh tế

Deutsche Bank bị tố phớt lờ cảnh báo về khách hàng rủi ro vì lợi nhuận: hồ sơ rò rỉ 15 triệu tài liệu

Rò rỉ 15 triệu tài liệu nội bộ cho thấy ngân hàng lớn nhất nước Đức nhiều lần bỏ qua cảnh báo của chính bộ phận tuân thủ về các khách hàng nhạy cảm — trong đó có các tài phiệt Nga — dù từng bị phát hiện rửa hàng tỉ đô la cho tội phạm Nga giai đoạn 2010–2015.

Minh họa: nhân viên ngân hàng Đức cầm tài liệu bị xé trước két sắt và tháp ngân hàng Frankfurt
Deutsche Bank bị tố phớt lờ cảnh báo về khách hàng rủi ro vì lợi nhuận: hồ sơ rò rỉ 15 triệu tài liệu Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Một ngân hàng biết rõ khách hàng của mình nguy hiểm — và vẫn chọn tiền. Theo điều tra dựa trên 15 triệu tài liệu nội bộ bị rò rỉ, Deutsche Bank đã nhiều lần phớt lờ cảnh báo của chính các nhân viên tuân thủ về những giao dịch với khách hàng rủi ro, trong đó có các tài phiệt Nga nổi tiếng, để bảo vệ lợi nhuận, theo The Guardian.

Cuộc điều tra — công bố bởi các hãng truyền thông gồm Der Spiegel, Financial Times, New York Times và Le Monde — cho thấy ngân hàng Đức này đã nhiều lần bỏ qua lo ngại của bộ phận tuân thủ về mức độ chấp nhận rủi ro, dù trước đó đã bị phát hiện được dùng để rửa hàng tỉ đô la cho tội phạm, gián điệp và tài phiệt Nga trong giai đoạn 2010–2015. Các báo cáo cho thấy Deutsche Bank đặt lợi nhuận lên trên kiểm soát nội bộ và tiếp tục mở rộng hoạt động tại Nga tới tận năm 2021, bất chấp cảnh báo từ nhân viên tuân thủ và căng thẳng địa chính trị ngày càng tăng giữa các đồng minh NATO với Moscow.

Nước cờ của Deutsche Bank không phải là một sai lầm — mà là một lựa chọn có hệ thống: khi bộ phận tuân thủ nói “dừng lại”, bộ phận kinh doanh nói “cứ làm đi”, và lần nào tiền cũng thắng.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Ngân hàng này thậm chí còn chống lại việc rút khỏi Nga sau khi Điện Kremlin phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine vào tháng 2/2022, trước khi quay ngoắt 180 độ và rời khỏi nước này vào tháng 3 cùng năm. Theo các điều tra, Deutsche Bank bị thúc đẩy bởi áp lực cạnh tranh — trong đó có từ các ngân hàng Mỹ — và Tổng giám đốc Christian Sewing theo đuổi chiến lược tăng trưởng gắn với việc làm ăn với một danh sách khách hàng được gọi là “những khách hàng nhạy cảm nhất”. Danh sách này bao gồm khoảng 50 khách hàng doanh nghiệp được xếp hạng theo mức độ gần gũi với Điện Kremlin và các rủi ro khác, trong đó có tội phạm tài chính, theo Financial Times. Một số cái tên được cho là nằm trong danh sách gồm công ty khí đốt nhà nước Nga Gazprom, tập đoàn hóa dầu Sibur và các tài phiệt như ông trùm nhôm Oleg Deripaska.

Ngoài các giao dịch với Nga, ngân hàng Đức còn đối mặt với cáo buộc mới: xử lý gần 600 triệu đô la (454 triệu bảng) các khoản thanh toán đáng ngờ liên quan tới Jeffrey Epstein — cao hơn nhiều so với con số từng được biết. Deutsche Bank cho biết họ “hối tiếc về quan hệ lịch sử” với Epstein và đã “đầu tư đáng kể để tăng cường kiểm soát”. Ngân hàng này cũng bị cáo buộc vô tình làm rò rỉ tài liệu thuế của ông Trump cho một khách hàng khác trong nhiệm kỳ đầu của ông, rồi giữ kín chuyện đó với Nhà Trắng. Deutsche Bank từ chối bình luận về quan hệ với khách hàng cũ hay hiện tại; ngân hàng đã cắt quan hệ với ông Trump vào năm 2021.

Các báo cáo đã khiến cổ phiếu niêm yết tại Đức của Deutsche Bank giảm 4% trong ngày thứ Ba. Trong tuyên bố công khai cùng ngày, ngân hàng cho biết các vấn đề được nêu “có từ nhiều năm trước, trong một số trường hợp tới hai thập kỷ” và đã được ban lãnh đạo xử lý. “Khi cần thiết, chúng tôi đã xem xét các vấn đề này vào thời điểm đó và phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý.” Ngân hàng cũng nhấn mạnh đã “trải qua một quá trình chuyển đổi căn bản” dưới thời ông Sewing, với “7 tỉ euro đầu tư trực tiếp vào môi trường kiểm soát trong giai đoạn 2019–2025” và lợi nhuận kỷ lục trong năm 2025 cũng như các quý gần đây.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Nước cờ của Deutsche Bank không phải là một sai lầm — mà là một lựa chọn có hệ thống: khi bộ phận tuân thủ nói “dừng lại”, bộ phận kinh doanh nói “cứ làm đi”, và lần nào tiền cũng thắng. 15 triệu tài liệu rò rỉ chỉ xác nhận điều mà giới tài chính đã nghi ngờ từ lâu: một ngân hàng càng lớn thì càng khó nói không với khách hàng lớn, dù khách hàng đó mang theo cả một hồ sơ rủi ro dày cộm.

Với Việt Nam, ván cờ này có một âm vang rất gần: các ngân hàng Việt cũng đang bị kéo vào cuộc đua tăng trưởng, cũng phải chọn giữa lợi nhuận nhanh và kiểm soát chặt — và cũng có những “khách hàng nhạy cảm” mà không ai muốn nêu tên. Khác biệt duy nhất là khi một ngân hàng Đức bị phanh phui, cổ phiếu rơi 4% trong một ngày; còn khi một ngân hàng Việt vướng vào dòng tiền bẩn, người trả giá cuối cùng thường là người gửi tiền nhỏ lẻ. Theo quý vị, một ngân hàng nên được phép “mạo hiểm có tính toán” tới đâu — và ai sẽ là người gánh hậu quả khi tính toán đó sai? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.