TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Kinh tế

Thẩm phán cho vụ kiện 15 tỉ USD của Trump chống New York Times tiếp tục: 7 cáo buộc sống sót

Một thẩm phán liên bang ở Florida đã bác yêu cầu hủy toàn bộ vụ kiện phỉ báng 15 tỉ USD của Tổng thống Donald Trump chống lại New York Times — nhưng đồng thời loại bỏ phần lớn các cáo buộc, chỉ giữ lại 7 phát ngôn để đưa ra xét xử.

Minh họa: Tổng thống Trump trước tòa án liên bang, búa thẩm phán, cán cân công lý và tòa nhà New York Times
Thẩm phán cho vụ kiện 15 tỉ USD của Trump chống New York Times tiếp tục: 7 cáo buộc sống sót Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Tổng thống Donald Trump vừa thắng một nước cờ quan trọng trong cuộc chiến pháp lý với báo chí Mỹ. Thẩm phán liên bang Steven Merryday ở Tampa, Florida, hôm thứ Năm (19/11) đã bác yêu cầu của New York Times và nhà xuất bản Penguin Random House về việc hủy toàn bộ vụ kiện phỉ báng trị giá 15 tỉ USD, cho phép một phần vụ kiện được tiếp tục, theo Straits Times và New York Times.

Nhưng chiến thắng này có giới hạn rõ ràng. Thẩm phán Merryday đã bác hai trong sáu tội danh của đơn kiện và thu hẹp bốn tội còn lại — loại bỏ 27 trong số 34 phát ngôn mà Trump cho là phỉ báng, vì cho rằng chúng không đáp ứng tiêu chuẩn pháp lý cao mà một nhân vật công chúng phải vượt qua khi kiện tội phỉ báng. Chỉ còn bảy phát ngôn được giữ lại để xét xử tiếp.

Nước cờ này cho thấy phong cách quen thuộc của Tổng thống thứ 47: dùng tòa án làm đòn bẩy trong ván cờ lớn với báo chí.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Bảy phát ngôn còn sống sót đều liên quan tới cáo buộc Trump gian lận thuế, trốn thuế, rửa tiền hoặc các tội tài chính khác. Sáu trong số đó nằm trong cuốn sách “Lucky Loser: How Donald Trump Squandered His Father’s Fortune and Created the Illusion of Success” của hai phóng viên Times Susanne Craig và Russ Buettner; phát ngôn còn lại nằm trong bài báo tháng 10/2024 của phóng viên Peter Baker. Thẩm phán Merryday — người được cựu Tổng thống George H.W. Bush bổ nhiệm — cho rằng Trump đã cáo buộc một cách hợp lý rằng các nhà báo đưa ra những cáo buộc quyết định về các tội phức tạp mà không có “ý kiến rõ ràng từ một nguồn có chuyên môn” như ông cho là cần thiết. “Họ biết rằng họ không biết, nhưng họ vẫn không dừng lại,” ông Merryday viết trong phán quyết.

Trump đệ đơn kiện từ tháng 9/2025, cáo buộc Times làm tổn hại danh tiếng của ông qua các bài báo về xuất thân và hoạt động kinh doanh, cùng cuốn sách “Lucky Loser” do Penguin Random House xuất bản. Phía Times cho biết thẩm phán đã bác “gần như toàn bộ” các cáo buộc và khẳng định những cáo buộc còn lại “không có căn cứ”. Người phát ngôn Charlie Stadtlander nói: “Chúng tôi mong muốn đưa ra lập luận này khi tiếp tục bảo vệ mình trước cuộc tấn công vô căn cứ vào Times và quyền của báo chí tự do, độc lập ở đất nước này.” Ngược lại, đội ngũ luật sư của Trump gọi đây là “phán quyết trọng đại” và tuyên bố các bị đơn “giờ đây sẽ phải trả lời vì đã cố ý và ác ý phỉ báng Tổng thống Trump”.

Cần nhấn mạnh: phán quyết này không kết luận New York Times hay Penguin Random House đã phỉ báng Trump. Nó chỉ cho rằng các cáo buộc đủ căn cứ để vượt qua đơn yêu cầu bác vụ kiện — và vụ án giờ đây đang trên đường tiến tới một phiên tòa có thể diễn ra. Để thắng kiện cuối cùng, Trump sẽ phải chứng minh các phát ngôn là sai sự thật và được đăng tải với “ác ý thực sự” — tức là tác giả biết rõ thông tin sai hoặc cố tình phớt lờ sự thật — tiêu chuẩn cao mà Tòa án Tối cao Mỹ đặt ra từ nhiều thập kỷ trước để bảo vệ tự do báo chí.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Nước cờ này cho thấy phong cách quen thuộc của Tổng thống thứ 47: dùng tòa án làm đòn bẩy trong ván cờ lớn với báo chí. Trump không cần thắng toàn bộ vụ kiện — chỉ cần một thẩm phán giữ lại bảy phát ngôn là đủ để buộc một trong những tờ báo lớn nhất nước Mỹ phải ra tòa, tốn tiền bạc, thời gian và uy tín. Quá trình tố tụng tự nó đã là thông điệp gửi tới mọi tòa soạn.

Với Việt Nam, câu chuyện này chạm tới câu hỏi quen thuộc: báo chí được tự do tới đâu khi đưa tin về người quyền lực, và người quyền lực được dùng luật pháp tới đâu để đáp trả? Ở Việt Nam, doanh nghiệp và cá nhân cũng ngày càng kiện tụng khi danh tiếng bị tổn hại — và ví tiền cả hai phía đều trả giá cho vụ kiện kéo dài nhiều năm. Một tổng thống kiện một tờ báo 15 tỉ USD: đó là ván cờ về giới hạn tự do báo chí mà mọi quốc gia, kể cả Việt Nam, đều phải tính toán. Theo quý vị, giữ lại bảy phát ngôn là chiến thắng thực sự của Trump — hay chỉ là bước nhỏ trong vụ kiện mà ông vẫn khó thắng tới cùng? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.