TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Chính trị

Google từ chối gỡ video tù của Russell Brand: nước Anh tính luật an toàn mạng mới

Google bác yêu cầu của chính phủ Anh về việc gỡ video tù nhân Russell Brand tuyên bố vô tội, khiến các nghị sĩ thừa nhận luật hiện hành không đủ sức buộc các nền tảng phải gỡ nội dung gây tổn thương cho nạn nhân.

Minh họa: Russell Brand trong trang phục tù nhân cầm điện thoại sau song sắt, nút phát YouTube và tòa nhà Quốc hội Anh
Google từ chối gỡ video tù của Russell Brand: nước Anh tính luật an toàn mạng mới Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Một video dài vài phút, quay trong tù, đang làm rung chuyển cả hệ thống luật an toàn mạng của nước Anh. Google vừa từ chối yêu cầu của chính phủ Anh về việc gỡ bỏ video YouTube do vợ của Russell Brand đăng tải, trong đó nam diễn viên hài đang thụ án tù tuyên bố mình vô tội — và câu trả lời của gã khổng lồ công nghệ đã phơi bày một sự thật: nhà nước Anh hiện không có quyền bắt nền tảng phải gỡ nội dung.

Theo BBC, Cơ quan Quản lý nhà tù Anh và xứ Wales đã gửi yêu cầu tới Google sau khi Laura Brand, vợ của Brand, đăng video đọc thông điệp của chồng tới 6,6 triệu người đăng ký kênh YouTube của họ. Trong video, Brand khẳng định: “Tôi không có tội với những tội danh mà tôi đã bị kết án tù.” Video đã thu hút gần 850.000 lượt xem. Brand hiện đang thụ án 10 năm rưỡi tù sau khi bị bồi thẩm đoàn kết tội hiếp dâm và ba tội tấn công tình dục. Bộ Tư pháp Anh thừa nhận việc gỡ bỏ cuối cùng phụ thuộc vào điều khoản của chính nền tảng.

Ván cờ này không phải chuyện một gã tù nhân nổi tiếng — mà là chuyện ai mới là người cầm quyền trong thời đại số.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Google cho biết họ “đã nắm được nội dung mới và các đội ngũ đang điều tra”, đồng thời nhắc lại kênh của Brand đã bị đình chỉ khỏi Chương trình Đối tác YouTube từ tháng 9/2023 và không thể kiếm tiền kể từ đó. Theo các nguồn tin tại Whitehall, Google đã từ chối yêu cầu gỡ video với lý do các quy tắc của họ không bị vi phạm. Bộ Tư pháp cũng đã mở cuộc điều tra xem Brand có vi phạm nội quy nhà tù khi gửi thông điệp ra ngoài hay không — tù nhân bị cấm đưa ra các tuyên bố gây đau khổ cho nạn nhân, và chỉ được phát ngôn với truyền thông trong những trường hợp đặc biệt. Nếu bị xác định vi phạm, Brand có thể bị cấm gọi điện tạm thời hoặc bị giám sát trực tiếp các cuộc gọi.

Vụ việc đã châm ngòi cho một cuộc tranh luận chính trị gay gắt tại Westminster. Bà Jess Phillips, cựu bộ trưởng phụ trách bảo vệ và chống bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái, thừa nhận chính phủ “không có quyền lực để ép buộc gỡ video này xuống”. Bà nói thẳng trên chương trình Today của BBC Radio 4: “Các quy tắc của Ofcom về an toàn trực tuyến cho phụ nữ chỉ mang tính tự nguyện, và nói thật thì quy tắc tự nguyện đối với các công ty công nghệ chẳng khác nào hy vọng hão huyền.” Theo bà, một đạo luật an toàn trực tuyến thứ hai “rất có thể là cần thiết”.

Đạo luật An toàn Trực tuyến được thông qua năm 2023 nhằm bảo vệ người dùng khỏi nội dung bất hợp pháp và bảo vệ trẻ em, nhưng không đề cập trực tiếp tới việc tù nhân dùng mạng xã hội để liên lạc ra thế giới bên ngoài. Ofcom cũng xác nhận hướng dẫn hiện tại chỉ mang tính tự nguyện — “cuối cùng thì Quốc hội đã chọn cách để nó mang tính tự nguyện”. Trong khi đó, Meta đã vô hiệu hóa các tài khoản của Brand vì vi phạm tiêu chuẩn cộng đồng — một tiền lệ mà Bộ trưởng Josh MacAlister kêu gọi Google noi theo. Bộ trưởng Nhà ở Matthew Pennycook gọi video là “đáng ghê tởm”.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Ván cờ này không phải chuyện một gã tù nhân nổi tiếng — mà là chuyện ai mới là người cầm quyền trong thời đại số. Một bên là nhà nước với bản án 10 năm rưỡi tù. Bên kia là một công ty Mỹ, với vài dòng điều khoản sử dụng, phẩy tay trước yêu cầu của cả một chính phủ. Khi Google nói “quy tắc của chúng tôi không bị vi phạm”, họ đang nói: luật của các người không phải luật của chúng tôi.

Với Việt Nam, bài học nằm ở chỗ ví tiền người dân gắn với những nền tảng này. Khi một kẻ bị kết tội hiếp dâm vẫn phát sóng tới 6,6 triệu người từ trong xà lim, câu hỏi không còn là tự do ngôn luận — mà là nạn nhân được bảo vệ tới đâu. Anh Quốc tính tới đạo luật thứ hai, Việt Nam cũng siết trách nhiệm của nền tảng xuyên biên giới. Nhưng luật nào cũng chỉ mạnh bằng khả năng thực thi — và chừng nào các ông lớn còn coi “quy tắc nội bộ” cao hơn luật pháp quốc gia, nạn nhân vẫn thua thiệt nhất. Theo quý vị, một nền tảng toàn cầu có quyền đứng trên luật pháp quốc gia — hay đã tới lúc viết lại luật chơi cho kỷ nguyên số? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.