Hóa đơn năng lượng Anh tăng thêm 443 bảng/năm từ tháng 1: mùa đông đắt đỏ nhất trong nhiều năm
Hóa đơn gas và điện của hộ gia đình Anh dự kiến tăng 26%, lên 2.166 bảng một năm từ tháng 1 — một trong những đợt tăng giá lớn nhất từng ghi nhận, đúng lúc mùa đông lạnh nhất trong năm ập tới và lạm phát đã lên 3,6%.

Người dân Anh vừa bước vào mùa đông với một tin không vui nối tiếp một tin không vui: hóa đơn gas và điện của hộ gia đình điển hình dự kiến tăng thêm 443 bảng một năm từ tháng 1, tương đương mức tăng 26% lên 2.166 bảng một năm, theo dự báo của hãng tư vấn Cornwall Insight mà BBC và The Guardian cùng dẫn. Đây là một trong những đợt tăng lớn nhất từng ghi nhận, và là dự báo cuối cùng trước khi Ofgem công bố mức trần giá mới vào thứ Tư tuần sau, ngày 25/11, áp dụng cho ba tháng lạnh nhất, từ tháng 1 tới tháng 3.
Dự báo lần này còn tệ hơn nhiều so với ước tính hồi cuối tháng 9 của chính Cornwall Insight, khi đó hãng chỉ dự báo mức trần tăng 16% lên 1.999 bảng một năm. Giá gas đã tăng mạnh trong tháng 10 vì bạo lực leo thang ở Trung Đông và nỗi lo về dự trữ khí đốt châu Âu. Ông Craig Lowrey của Cornwall Insight nói thẳng: sau khi đã tăng trong tháng 10, hóa đơn năng lượng có vẻ sẽ tăng nữa vào đầu năm mới, và thời điểm này khó có thể tệ hơn, khi tháng 1 lạnh hơn đẩy nhu cầu lên cao, còn các hộ gia đình thì đã kiệt sức vì khủng hoảng chi phí sinh hoạt.
Câu chuyện hóa đơn điện ở Anh thoạt nghe xa xôi, nhưng nó soi thẳng ví tiền người Việt.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Cú tăng này tới ngay sau khi số liệu chính thức công bố hôm thứ Tư cho thấy lạm phát Anh đã lên 3,6% trong tháng 10, từ mức 3,5% của tháng 9, chủ yếu vì giá xăng dầu: giá xăng tăng 5,2 xu một lít trong một tháng, lên 174,7 xu một lít, cao nhất kể từ tháng 8/2022, còn dầu diesel lên 199,5 xu một lít, mức cao nhất kể từ khi có số liệu ghi nhận cách đây 30 năm. Đáp lại đà tăng giá, Ngân hàng Trung ương Anh đã tăng lãi suất lần đầu tiên sau ba năm vào đầu tháng này, từ 3,75% lên 4%, và báo hiệu có thể tăng nữa trừ khi xung đột ở Trung Đông được giải quyết. Các nhà hoạch định cho rằng lạm phát có thể đạt đỉnh 4,9% vào giữa năm sau và chỉ trở lại mức 2% vào năm 2028; trong kịch bản xấu, nếu chiến tranh Mỹ-Iran leo thang, lạm phát có thể chạm 6,2% trong năm 2027.
Chính phủ Anh đang cố xoa dịu cú sốc bằng một gói hỗ trợ: khoản thanh toán một lần 100 bảng vào tháng 1 cho 20 triệu hộ gia đình, tổng trị giá 2,6 tỉ bảng, được chuyển thẳng vào tài khoản ngân hàng để giúp người dân vượt qua những tháng lạnh nhất. Ngoài ra còn có khoản giảm 150 bảng tiền sưởi cho khoảng 6 triệu hộ gia đình khó khăn, và thuế VAT trên hóa đơn điện được giữ ở mức 0% cho tới tháng 7. Nhưng như ông Lowrey nhận xét, những hỗ trợ này cuối cùng cũng chỉ xoa dịu phần rìa của một hóa đơn vẫn tiếp tục bị đẩy lên bởi các sự kiện ở Trung Đông. Bà Sophie, quản lý một quán cà phê ở Brighton, kể với BBC rằng bà theo dõi đồng hồ điện thông minh ở nhà như diều hâu, nấu bằng lò nướng ít hơn trước, chưa bật sưởi và cả nhà chỉ mặc thêm nhiều lớp áo cùng chăn điện trên ghế sofa.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Câu chuyện hóa đơn điện ở Anh thoạt nghe xa xôi, nhưng nó soi thẳng ví tiền người Việt. Khi một cuộc chiến xa hàng nghìn dặm có thể khiến hóa đơn một gia đình ở Brighton tăng thêm 443 bảng một năm, thì giá xăng ở cây xăng đầu ngõ, giá gas quán cơm bình dân hay tiền điện xưởng may xuất khẩu cũng nằm trên cùng một bàn cờ năng lượng toàn cầu. Anh nhập khẩu năng lượng, Việt Nam cũng vậy; khi giá dầu thế giới nhảy múa theo từng quả tên lửa ở Trung Đông, không bữa cơm nào ngoài ván cờ. Bài học từ London: chính phủ có thể phát 100 bảng hỗ trợ, có thể giảm thuế, nhưng chừng nào còn phụ thuộc năng lượng nhập khẩu thì ví tiền vẫn nằm trong tay người khác. Việt Nam đang đẩy mạnh điện gió, điện mặt trời và đàm phán mua khí đốt dài hạn — đó không chỉ là chuyện môi trường, mà là chuyện tự chủ của mỗi hộ gia đình trước những mùa đông giá năng lượng như thế.
Theo quý vị, trước một thế giới mà giá năng lượng có thể tăng vọt chỉ vì một cuộc chiến xa xôi, gia đình Việt nên chuẩn bị gì để mùa đông của mình không trở thành mùa đông của người Anh?
Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.


