Miliband tuyên bố 'chắc chắn không từ chức' nếu chính phủ duyệt mỏ dầu Rosebank — dù từng gọi đó là 'phá hoại khí hậu'
Ngoại trưởng Anh Ed Miliband khẳng định ông sẽ 'chắc chắn không' từ chức nếu chính phủ phê duyệt mỏ dầu Rosebank, dù năm 2023 ông từng gọi dự án này là 'phá hoại khí hậu' và 'lãng phí tiền thuế khổng lồ' — viện dẫn nguyên tắc trách nhiệm tập thể của nội các.

Một trong những lời hứa khí hậu nổi tiếng nhất của chính trường Anh vừa được chính người nói ra nó thu hồi — một cách lịch sự, trên sóng phát thanh quốc gia. Ngoại trưởng Ed Miliband nói ông sẽ 'chắc chắn không' từ chức nếu chính phủ phê duyệt mỏ dầu Rosebank, dù trước đây ông từng gọi dự án này là 'phá hoại khí hậu'. Trả lời BBC, ông nói mình sẽ 'tuân thủ trách nhiệm tập thể' — nguyên tắc buộc các bộ trưởng phải công khai ủng hộ quyết định của chính phủ ngay cả khi họ không đồng tình, theo BBC.
Quyết định về tương lai mỏ dầu ngoài khơi Shetland sẽ do Miatta Fahnbulleh — người kế nhiệm ông Miliband làm bộ trưởng năng lượng hồi tháng Bảy — đưa ra. Ông Miliband nói bà Fahnbulleh sẽ xem xét mọi bằng chứng rồi mới kết luận, vì đây là quyết định 'mang tính bán tư pháp', và ông sẽ không 'đoán trước quyết định của bà'. Ông cũng cho biết mình ủng hộ việc bộ trưởng năng lượng gần đây bật đèn xanh cho mỏ khí Jackdaw sau nhiều năm bất định và một vụ kiện — và hôm thứ Hai, khí đốt đã bắt đầu chảy từ mỏ Jackdaw.
Trên bàn cờ chính trị Anh, nước đi của Miliband là một nước cờ 'nuốt lời có tính toán': giữ ghế bằng cách viện dẫn trách nhiệm tập thể, để người kế nhiệm gánh quyết định mà chính ông từng lên án.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Rosebank là mỏ dầu chưa khai thác lớn nhất của Anh, nằm cách quần đảo Shetland khoảng 80 dặm (128km) về phía tây bắc, và nếu được phê duyệt, dự kiến sẽ khai thác tới 500 triệu thùng dầu trong vòng đời 25 năm. Chính phủ Bảo thủ khi đó đã cấp phép cho Rosebank năm 2023, nhưng Tòa án Phiên họp Edinburgh phán quyết năm ngoái rằng chính phủ đã phê duyệt trái pháp luật, buộc chính phủ Lao động hiện tại phải ra quyết định mới. Ít nhất 75 nghị sĩ Lao động đã ký thư phản đối Rosebank, trong đó có Catherine Fookes, nghị sĩ Monmouthshire, người cảnh báo khoan dầu ở Biển Bắc sẽ 'làm trầm trọng thêm những thách thức khí hậu'. Ngược lại, nghị sĩ Steve Yemm ủng hộ dự án, gọi đó là 'phép thử xem đất nước có thể hỗ trợ đầu tư và việc làm tay nghề cao ở Biển Bắc trong khi vẫn đáp ứng các cam kết khí hậu hay không'.
Các nhà vận động môi trường cho rằng phê duyệt Rosebank sẽ cản trở nỗ lực chống biến đổi khí hậu và không có tác động đáng kể nào tới an ninh năng lượng hay hóa đơn của người dân — bởi giá dầu do thị trường quốc tế quyết định, nên tăng nguồn cung cũng không đảm bảo hóa đơn rẻ hơn. Họ cũng lập luận Rosebank còn gây hại cho môi trường hơn cả Jackdaw vì sẽ thải ra lượng khí nhà kính lớn hơn nhiều. Anh đã cam kết đạt phát thải ròng bằng không vào năm 2050 và hạn chế nóng lên toàn cầu ở mức không quá 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Bộ trưởng năng lượng đối lập của đảng Bảo thủ Andrew Bowie phản pháo: 'Một mỏ khí không làm nên chiến lược năng lượng', đồng thời cáo buộc Lao động 'không thể tin tưởng trong việc đảm bảo an ninh năng lượng'.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Trên bàn cờ chính trị Anh, nước đi của Miliband là một nước cờ 'nuốt lời có tính toán': giữ ghế bằng cách viện dẫn trách nhiệm tập thể, để người kế nhiệm gánh quyết định mà chính ông từng lên án. Nhưng cái giá của sự trung thành ấy là uy tín — một chính trị gia từng gọi Rosebank là 'phá hoại khí hậu' mà nay ngồi yên khi nó được duyệt, thì lần sau ai còn tin ông nói về khí hậu?
Với Việt Nam, ván cờ này soi thẳng vào câu chuyện năng lượng của chính ta: một nước vừa muốn giữ cam kết net zero, vừa không muốn bỏ nguồn thu từ dầu khí, vừa lo hóa đơn điện của dân — và cuối cùng phát hiện ra khoan thêm dầu cũng không làm giá điện rẻ đi, vì giá do thị trường thế giới định. Câu hỏi cho ví tiền người Việt cũng giống câu hỏi cho người Anh: khi chuyển đổi xanh tốn kém mà dầu khí vẫn béo bở, ai sẽ là người trả giá cho lời hứa khí hậu — nhà nước, doanh nghiệp, hay người dân qua từng hóa đơn? Theo quý vị, một bộ trưởng nuốt lời vì 'trách nhiệm tập thể' là người thực tế — hay là người đã bán rẻ chính niềm tin của mình? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.

