TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Châu Á

Nhật Bản: tâm lý nhà sản xuất cao nhất hơn 5 năm nhờ cơn khát chip

Chỉ số Reuters Tankan của các nhà sản xuất Nhật Bản tăng lên +27 trong tháng 11 — cao nhất kể từ tháng 8/2021 — khi nhu cầu bán dẫn, đặc biệt là chip nhớ, bùng nổ; khối phi sản xuất thậm chí đạt mức cao nhất kể từ tháng 6/2018.

Minh họa: kỹ sư Nhật Bản cầm chip bán dẫn, nhà máy điện tử, tháp Tokyo và núi Phú Sĩ
Nhật Bản: tâm lý nhà sản xuất cao nhất hơn 5 năm nhờ cơn khát chip. Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Tâm lý của các nhà sản xuất Nhật Bản vừa chạm mức cao nhất trong hơn 5 năm, khi nhu cầu bán dẫn bùng nổ lan tỏa sự lạc quan ra khắp các ngành. Chỉ số tâm lý Reuters Tankan của khối sản xuất đã tăng lên +27 trong tháng 11, cao nhất kể từ tháng 8/2021, từ mức +22 trong tháng 10 — theo khảo sát hàng tháng của Reuters, được Channel NewsAsia dẫn lại hôm thứ Ba (11/11).

Cuộc khảo sát — chỉ báo sớm cho khảo sát Tankan hàng quý của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản — được thực hiện từ ngày 27/10 đến 6/11, với 214 trong số 508 doanh nghiệp phản hồi. Chỉ số được tính bằng cách lấy tỉ lệ doanh nghiệp lạc quan trừ đi tỉ lệ doanh nghiệp bi quan; con số dương cho thấy tâm lý lạc quan chiếm ưu thế. Sự cải thiện niềm tin của khối sản xuất được dẫn đầu bởi ngành điện tử, nơi tâm lý nhảy vọt lên +39 trong tháng 11, từ mức +25. “Nhu cầu bán dẫn, đặc biệt là chip nhớ, đang rất mạnh”, một quản lý tại công ty máy móc điện tử cho biết. Tâm lý trong ngành máy móc chính xác — bao gồm một số nhà sản xuất thiết bị liên quan tới chip — cũng cải thiện lên +42, từ mức +38. Một quản lý tại công ty máy móc chính xác nói “đơn hàng cả trong nước lẫn quốc tế vẫn rất mạnh”, trong khi một doanh nghiệp máy móc khác cho biết lượng hàng xuất xưởng cho thị trường bán dẫn đã đạt “mức chưa từng có”. Lọc dầu và gốm sứ tăng lên +25, từ mức +14, trong khi hóa chất cải thiện lên +33, từ mức +27.

Trên bàn cờ kinh tế châu Á, con số +27 của Nhật Bản là một nước cờ đáng chú ý: trong khi cả thế giới lo ngại về chiến tranh thương mại và giá cả leo thang, các nhà sản xuất Nhật lại lạc quan nhất trong hơn 5 năm — và…

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Không chỉ khối sản xuất khởi sắc: chỉ số của khối phi sản xuất đã tăng vọt lên +35 trong tháng 11, từ mức +23, đạt mức chưa từng thấy kể từ tháng 6/2018. Tâm lý trong ngành thông tin và truyền thông tăng lên +29, từ mức +8, nhờ đơn hàng mạnh; dịch vụ và các ngành khác tăng mạnh lên +43, từ mức +19. Một quản lý cho biết “tình trạng thị trường lao động thắt chặt vẫn tiếp diễn giữa các công ty, khiến nhu cầu nhân tài duy trì ở mức cao”.

Nhìn về ba tháng tới, các nhà sản xuất kỳ vọng tâm lý sẽ tăng nhẹ lên +28 vào tháng 2, trong khi khối phi sản xuất dự báo niềm tin sẽ hạ xuống +29. Tuy nhiên, khảo sát cũng cho thấy giá cả tăng cao và lãi suất cao hơn đang gây sức ép lên cả hai khối, khi một số doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc chuyển chi phí tăng thêm sang cho khách hàng.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Trên bàn cờ kinh tế châu Á, con số +27 của Nhật Bản là một nước cờ đáng chú ý: trong khi cả thế giới lo ngại về chiến tranh thương mại và giá cả leo thang, các nhà sản xuất Nhật lại lạc quan nhất trong hơn 5 năm — và động lực không phải là tiêu dùng nội địa, mà là cơn khát chip nhớ toàn cầu. Điều đó cho thấy chuỗi cung ứng bán dẫn đang là “vua” của kinh tế châu Á hiện nay: ai nắm được chip, người đó nắm được đơn hàng, nắm được niềm tin, và nắm được tương lai. Nhưng cũng cần đọc kỹ mặt trái: giá cả và lãi suất tăng đang bào mòn biên lợi nhuận, và sự lạc quan này phụ thuộc rất nhiều vào một mặt hàng duy nhất — nếu cơn sốt chip hạ nhiệt, niềm tin có thể rơi nhanh như lúc nó lên.

Với Việt Nam, ván cờ này chạm tới ví tiền theo hai đường. Thứ nhất, Nhật Bản là một trong những nhà đầu tư và đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam — khi các nhà sản xuất Nhật lạc quan và mở rộng, đơn hàng gia công, đầu tư nhà máy và chuyển giao công nghệ sang Việt Nam cũng tăng theo. Thứ hai, Việt Nam đang đặt cược lớn vào ngành bán dẫn, từ thu hút FDI tới đào tạo nhân lực chip — cơn sốt chip nhớ toàn cầu là cơn gió thuận cho tham vọng đó, nhưng cũng là lời cảnh báo: thị trường chip lên nhanh, xuống cũng nhanh, và Việt Nam cần chuẩn bị cho cả hai kịch bản.

Theo quý vị, khi tâm lý nhà sản xuất Nhật Bản cao nhất hơn 5 năm chỉ nhờ một cơn sốt chip — đây là dấu hiệu phục hồi bền vững của nền kinh tế lớn thứ tư thế giới, hay chỉ là một đợt sóng nhất thời mà ai cũng có thể bị cuốn theo? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.