TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Châu Á

Phó tổng thống Indonesia Gibran từ chức giữa bão hồ sơ bằng cấp: từ ý định tới đơn từ chức chỉ trong một ngày

Phó tổng thống Indonesia Gibran Rakabuming Raka đã nộp đơn từ chức lên Tổng thống Prabowo Subianto, theo lời một trợ lý — chỉ một ngày sau khi ông bày tỏ ý định từ chức trước áp lực từ các phán quyết của tòa án về hồ sơ học vấn của mình. Động thái này có thể đẩy nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á vào một giai đoạn bất ổn chính trị mới.

Minh họa: Phó tổng thống Indonesia Gibran Rakabuming Raka, dinh tổng thống Jakarta, bằng cấp và búa tòa án
Phó tổng thống Indonesia Gibran từ chức giữa bão hồ sơ bằng cấp: từ ý định tới đơn từ chức chỉ trong một ngày. Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Phó tổng thống Indonesia Gibran Rakabuming Raka đã từ chức, một trợ lý cho biết hôm thứ Tư (11/11) — một động thái có thể khiến nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á rơi vào thêm bất ổn chính trị. Ông Gibran, 39 tuổi, là con trai của cựu Tổng thống Joko Widodo, thời gian qua chịu sức ép dữ dội sau các phán quyết của Tòa án Hiến pháp và Tòa án Tối cao hồi tháng trước rằng hồ sơ học vấn của ông không đáp ứng yêu cầu bầu cử.

Trợ lý Budi Arie Setiadi nói với hãng tin Reuters rằng ông Gibran đã nộp đơn từ chức lên Tổng thống Prabowo Subianto vào đầu ngày thứ Tư. Riêng hai nguồn tin tại Thượng viện — cơ quan sẽ giám sát quá trình phê chuẩn đơn từ chức và chọn người thay thế — cho biết ông sẽ nộp đơn từ chức chính thức lên Thượng viện vào sáng thứ Năm. Văn phòng của ông Gibran chưa trả lời ngay yêu cầu bình luận.

Trên bàn cờ chính trị Đông Nam Á, vụ Gibran từ chức cho thấy sức mạnh — và giới hạn — của chính trị gia đình.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Cơn bão này bùng lên trong bối cảnh rạn nứt ngày càng rộng giữa ông Widodo — còn gọi là Jokowi — và ông Prabowo. Sự ủng hộ của Jokowi đóng vai trò quyết định giúp liên danh Prabowo-Gibran giành chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 2024. Ông Gibran đã gặp ông Prabowo trong hai tiếng rưỡi vào sáng thứ Ba, trong thời gian đó ông bày tỏ ý định từ chức trước áp lực ngày càng tăng về bằng cấp học vấn, theo phát ngôn viên tổng thống Prasetyo Hadi. Tuy nhiên, chiều thứ Ba, khi trả lời phóng viên, ông Gibran cho biết ông Prabowo đã khuyên ông tiếp tục đấu tranh cho vụ việc liên quan tới hồ sơ học vấn, bao gồm cả việc xin xem xét lại phán quyết của Tòa án Tối cao theo thủ tục tái thẩm.

Ngày 30/10, Tòa án Tối cao Indonesia đã hủy chứng chỉ tương đương tốt nghiệp trung học phổ thông ở nước ngoài của ông Gibran, chưa đầy một tháng sau khi Tòa án Hiến pháp kết luận không có đủ bằng chứng tài liệu chứng minh việc học ở nước ngoài của ông đáp ứng các yêu cầu về trình độ. Quốc hội cũng đã họp trở lại hôm thứ Ba sau một tháng nghỉ, với 50 nghị sĩ từ sáu phe phái ủng hộ đề xuất thực hiện quyền phát biểu ý kiến của Hạ viện — một cơ chế có thể dẫn tới thủ tục luận tội ông Gibran. Tới đầu ngày thứ Tư, 120 nghị sĩ từ tám phe phái đã ký vào đề xuất này, mở đường cho việc luận tội.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Trên bàn cờ chính trị Đông Nam Á, vụ Gibran từ chức cho thấy sức mạnh — và giới hạn — của chính trị gia đình. Con trai của một cựu tổng thống, đắc cử nhờ cái bóng của cha, cuối cùng lại vấp ngã vì chính hồ sơ của bản thân: một tấm bằng không đủ giấy tờ đã đủ để kéo cả một phó tổng thống xuống. Tòa án nói một đằng, Quốc hội đe luận tội một nẻo, và người trong cuộc chọn cách ra đi trước khi bị ép phải ra đi.

Với Việt Nam, câu chuyện này đáng đọc không phải vì scandal, mà vì bài học về thể chế: khi các phán quyết của tòa án tối cao được tôn trọng và Quốc hội thực sự có răng, thì ngay cả người quyền lực nhất cũng phải trả lời về hồ sơ của mình. Indonesia là đối tác lớn của Việt Nam trong ASEAN, là thị trường xuất khẩu và điểm đến đầu tư quan trọng; một giai đoạn bất ổn chính trị ở Jakarta sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới chuỗi cung ứng, giá hàng hóa và tâm lý nhà đầu tư trong cả khu vực. Ổn định chính trị, suy cho cùng, cũng là một loại hạ tầng — và là loại hạ tầng mà ví tiền của doanh nghiệp Việt cảm nhận được đầu tiên.

Theo quý vị, khi một phó tổng thống phải từ chức vì hồ sơ bằng cấp, đó là dấu hiệu thể chế đang hoạt động tốt — hay là dấu hiệu của một cuộc đấu đá phe phái đội lốt pháp luật? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.