TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Châu Á

Lần đầu tiên: Xi – Trump – Putin gặp nhau tay ba ở Thâm Quyến, bàn giảm kho vũ khí hạt nhân

Trung Quốc xác nhận ba nguyên thủ sẽ họp thượng đỉnh tay ba đầu tiên vào thứ Năm (19/11) bên lề APEC — nhưng Ukraine sẽ không có trong chương trình nghị sự, theo quan chức Mỹ.

Minh họa: ba nguyên thủ Xi, Trump, Putin bắt tay tại bàn hội nghị thượng đỉnh, hội trường APEC và đường chân trời Thâm Quyến
Lần đầu tiên: Xi – Trump – Putin gặp nhau tay ba ở Thâm Quyến, bàn giảm kho vũ khí hạt nhân Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Lần đầu tiên trong lịch sử, lãnh đạo ba cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới sẽ ngồi cùng một bàn. Bộ Ngoại giao Trung Quốc xác nhận sáng thứ Hai (16/11): Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ chủ trì cuộc gặp thượng đỉnh ba bên Trung – Nga – Mỹ với Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump vào thứ Năm (19/11) tại Thâm Quyến, bên lề hội nghị thượng đỉnh APEC.

Tuyên bố ngắn gọn của Bộ Ngoại giao Trung Quốc không nói thêm chi tiết nào — kể cả các chủ đề của cuộc gặp lịch sử ở thành phố miền nam Trung Quốc này. Cuộc gặp dự kiến diễn ra bên lề hội nghị các nhà lãnh đạo APEC vào thứ Tư và thứ Năm. Điện Kremlin và Nhà Trắng trước đó đều đã xác nhận cuộc gặp ba bên sẽ diễn ra.

Trên bàn cờ lớn, thượng đỉnh tay ba là một nước cờ mà cả ba bên đều cần: ông Trump cần một thành tựu ngoại giao về hạt nhân, ông Tập cần khẳng định Trung Quốc là chủ nhà của trật tự mới, ông Putin cần chứng tỏ Nga không…

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Theo các quan chức Mỹ, ông Trump muốn bàn về việc giảm kho vũ khí hạt nhân và cũng sẽ nêu cuộc chiến của ông ở Iran — nhưng ông không dự kiến thảo luận về cuộc chiến của Nga ở Ukraine. Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier cho biết trong một cuộc gặp gần đây, ông Tập đã tỏ ra 'khó chịu' khi ý tưởng đưa Ukraine vào chương trình nghị sự ba bên được nêu ra. 'Ông ấy nói rõ rằng đây là một xung đột châu Âu, trong đó người châu Âu cũng phải có mặt tại bàn đàm phán', ông Steinmeier nói với đài ARD. Về giải trừ hạt nhân, Trung Quốc từ lâu vẫn khăng khăng rằng Mỹ và Nga phải giảm kho vũ khí khổng lồ của chính họ trước khi Bắc Kinh đồng ý đàm phán về kho vũ khí của mình, theo Channel NewsAsia.

Cuộc gặp diễn ra chỉ vài ngày sau khi vụ bê bối Nvidia phủ bóng lên quan hệ Mỹ–Trung, và trong bối cảnh cuộc chiến ở Iran vẫn bế tắc, còn chiến sự Ukraine bước sang năm thứ năm mà chưa có lối ra. Việc ba nguyên thủ gặp nhau tay ba — thay vì từng cặp song phương như trước nay — tự nó đã là một tín hiệu: các cường quốc đang thử một định dạng mới cho những vấn đề mà không một cặp song phương nào giải quyết nổi một mình.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Trên bàn cờ lớn, thượng đỉnh tay ba là một nước cờ mà cả ba bên đều cần: ông Trump cần một thành tựu ngoại giao về hạt nhân, ông Tập cần khẳng định Trung Quốc là chủ nhà của trật tự mới, ông Putin cần chứng tỏ Nga không bị cô lập. Nhưng nước cờ này cũng có một quân bài bị gạt khỏi bàn: Ukraine — cuộc chiến lớn nhất châu Âu kể từ Thế chiến II — sẽ không được bàn, vì Bắc Kinh nói đó là chuyện của người châu Âu.

Với Việt Nam, ván cờ này diễn ra ngay sát vách: APEC họp ở Thâm Quyến, chỉ cách biên giới Việt Nam vài trăm cây số, và mọi quyết định về hạt nhân, thương mại hay Iran của ba cường quốc đều dội thẳng vào khu vực. Việt Nam đã quá quen với việc đi dây giữa các cường quốc — và bài học từ Thâm Quyến là: khi các nước lớn ngồi lại với nhau, các nước nhỏ vắng mặt sẽ phải đọc vị thật nhanh. Theo quý vị, khi ba nguyên thủ gặp nhau mà không bàn về Ukraine, đó là vì họ đã có thỏa thuận ngầm — hay vì họ chưa dám đối mặt với vấn đề khó nhất? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.