TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Châu Á

Iraq ra lệnh quân đội tiến vào 'thành trì' của nhóm thân Iran giữa cáo buộc buôn lậu dầu

Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi đã ra lệnh cho lực lượng vũ trang tiến vào Jurf al-Sakher — căn cứ của nhóm Kataeb Hezbollah thân Iran — sau khi ủy ban điều tra xác nhận có buôn lậu dầu tại đây, đồng thời cách chức 9 quan chức và ấn định hạn chót để phe vũ trang rút khỏi khu vực.

Minh họa: quân đội Iraq và xe tăng tiến về căn cứ sa mạc, đường ống dẫn dầu và Baghdad
Iraq ra lệnh quân đội tiến vào 'thành trì' của nhóm thân Iran giữa cáo buộc buôn lậu dầu Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Chính phủ Iraq vừa tung ra nước đi cứng rắn nhất từ trước tới nay với các nhóm vũ trang thân Iran trong nước. Hôm thứ Hai, Thủ tướng Ali al-Zaidi đã 'ra lệnh cho lực lượng vũ trang tiến vào' Jurf al-Sakher, căn cứ của nhóm Kataeb Hezbollah hùng mạnh thân Iran, sau các cáo buộc buôn lậu dầu — người phát ngôn chính phủ Haidar al-Aboudi nói với hãng thông tấn nhà nước INA, đồng thời cho biết 'đã ấn định hạn chót để phe vũ trang rời khỏi khu vực'. Một nguồn tin an ninh cho biết hạn chót là thứ Sáu, theo Channel NewsAsia.

Chính phủ Iraq cho biết hôm thứ Bảy rằng ủy ban điều tra đã xác nhận có buôn lậu dầu tại Jurf al-Sakher, phía nam Baghdad. Những người liên quan — không được nêu tên — bị chuyển sang cơ quan tư pháp, và 9 quan chức đã bị cách chức. Nhưng Kataeb Hezbollah hôm Chủ nhật đã bác bỏ toàn bộ: trong một tuyên bố, nhóm này nói văn phòng của ông Zaidi đang 'bịa đặt những lời dối trá' và rằng nhóm đang phải chịu 'chiến dịch tống tiền lớn nhất nhằm buộc chúng tôi từ bỏ' vũ khí. Nhóm này cho biết ủy ban điều tra — tới khu vực hôm thứ Sáu cùng các thành viên của nhóm — 'không phát hiện bất kỳ vi phạm nào đối với các đường ống dẫn dầu' chạy qua đây, và điều đó 'chứng minh dứt khoát rằng các cáo buộc buôn lậu là sai sự thật'.

Trên bàn cờ Iraq, lệnh tiến quân vào Jurf al-Sakher là một nước cờ 'được ăn cả, ngã về không' của Thủ tướng Zaidi: hoặc nhà nước lấy lại độc quyền vũ lực từ một nhóm vũ trang đã bám rễ hàng chục năm, hoặc…

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Nhóm này — mà Washington coi là tổ chức khủng bố — cáo buộc ông Zaidi khuất phục trước áp lực từ Mỹ, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất. Baghdad đang chịu áp lực ngày càng tăng từ Mỹ trong việc kiềm chế các nhóm vũ trang do Tehran hậu thuẫn và hạn chế ảnh hưởng của Iran — nhiệm vụ khó khăn tại một đất nước từ lâu bị kẹt giữa hai đồng minh chủ chốt là Mỹ và Iran. Căng thẳng giữa ông Zaidi và Kataeb Hezbollah đã leo thang kể từ khi thủ tướng — người có quan hệ gần gũi với Mỹ — cam kết đảm bảo các phe vũ trang giao nộp vũ khí cho nhà nước. Các chính trị gia cấp cao Iraq từng nói với AFP rằng ông Zaidi nhiều lần khẳng định sẵn sàng 'đối đầu' với các nhóm nếu họ không giải giáp.

Kataeb Hezbollah gần đây liên tục ra tuyên bố chỉ trích thủ tướng, cáo buộc ông tham nhũng và đe dọa chính phủ của ông. Các nhóm vũ trang thân Iran từ lâu đã nhắm vào lợi ích của Mỹ tại Iraq và tăng cường các cuộc tấn công trong khu vực để ủng hộ Tehran trong cuộc chiến ở Trung Đông. Washington cáo buộc Iran dùng kinh tế Iraq để né tránh trừng phạt, và từng trừng phạt nhiều cá nhân Iraq — trong đó có một quan chức dầu mỏ và các doanh nhân — vì trộn dầu Iraq với dầu Iran.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Trên bàn cờ Iraq, lệnh tiến quân vào Jurf al-Sakher là một nước cờ 'được ăn cả, ngã về không' của Thủ tướng Zaidi: hoặc nhà nước lấy lại độc quyền vũ lực từ một nhóm vũ trang đã bám rễ hàng chục năm, hoặc chính phủ của ông sẽ bị nhóm này lật ngược. Dầu lậu chỉ là cái cớ bề mặt — ván cờ thực sự là ai mới là người cầm súng ở Iraq: nhà nước, hay Tehran qua các nhóm ủy nhiệm.

Với Việt Nam, ván cờ này lại là bài học về cái giá của năng lượng: mỗi khi Trung Đông rung chuyển, giá dầu thế giới lại nhảy, và xăng dầu trong nước lại chịu sức ép. Việt Nam không có quân đội nào ở Iraq, nhưng ví tiền của người Việt thì có mặt ở đó — qua từng lít xăng, từng chuyến hàng, từng hợp đồng xuất khẩu. Theo quý vị, một thủ tướng dám ra lệnh đánh vào căn cứ của nhóm thân Iran là đang cứu đất nước — hay đang đẩy Iraq vào một cuộc nội chiến mới mà người dân sẽ là người trả giá đầu tiên? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.