TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Châu Á

Thâm Quyến “nín thở” đón Trump và Putin dự APEC: cấm còi xe, cấm drone, học sinh nghỉ 4 ngày

Thủ phủ công nghệ của Trung Quốc bước vào tuần lễ APEC với lệnh cấm bấm còi, drone giao hàng bị cấm bay 10 ngày và hơn 1,5 triệu chủ xe cam kết không ra đường — trong lúc các nước thành viên đạt đồng thuận về sử dụng AI an toàn và có trách nhiệm.

Minh họa: cảnh sát giao thông và tình nguyện viên áo đỏ tại Thâm Quyến, drone bị cấm bay
Thâm Quyến “nín thở” đón Trump và Putin dự APEC: cấm còi xe, cấm drone, học sinh nghỉ 4 ngày Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Một thành phố nổi tiếng ồn ào bỗng dưng im lặng. Thâm Quyến — thủ phủ công nghệ của Trung Quốc — đang bước vào tuần lễ đăng cai Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á–Thái Bình Dương (APEC) với lệnh cấm bấm còi xe, drone giao hàng bị cấm bay và người dân được kêu gọi để xe ở nhà, theo Channel NewsAsia. Hội nghị có sự tham dự của Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin, là dịp để Thâm Quyến phô diễn quá trình biến đổi từ vùng nông thôn thành thành phố công nghệ cao.

Hơn 1,5 triệu chủ xe địa phương đã cam kết không ra đường để đổi lấy nhãn dán APEC và — nếu giữ lời — thẻ đi lại trị giá tới 100 nhân dân tệ (15 đô la Mỹ). Từ thứ Ba (17/11), xe mang biển số ngoại tỉnh bị cấm vào hầu hết các quận trong thành phố vào ban ngày, theo cảnh sát giao thông Thâm Quyến. Ngay cả những người đi xe đạp điện cũng được yêu cầu xuống xe đi bộ để đổi lấy giảm giá bảo hiểm, trong khi xe đạp đỗ trên các tuyến phố chính bị dọn đi. Lệnh cấm bấm còi có hiệu lực từ đầu tháng này, được thực thi bằng camera âm thanh và mức phạt từ 300 nhân dân tệ. “Mọi người chen lấn nguy hiểm hơn nhiều, mình chỉ biết ngồi nhìn”, chị Lưu, 29 tuổi, làm truyền thông, than thở. Drone — một trong những mặt hàng xuất khẩu nổi tiếng nhất của thành phố — bị cấm bay, với Meituan tạm dừng giao hàng bằng drone trong 10 ngày.

Thâm Quyến là bàn cờ thu nhỏ của cả tuần lễ này: một thành phố làm ra drone cho cả thế giới lại cấm drone của chính mình bay, một thành phố ồn ào nhất Trung Quốc lại ra lệnh im lặng — tất cả để đổi lấy vài ngày hình ảnh…

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Các trường tiểu học và trung học cơ sở của Thâm Quyến bắt đầu kỳ nghỉ thu 4 ngày từ thứ Ba — trừ giáo viên, người lớn không có ngày nghỉ. Thành phố khuyến khích các công ty cho làm việc từ xa, giờ làm lệch hoặc nghỉ phép có lương. Địa điểm hội nghị nằm bên hồ Xiangmihu, nơi từng có một trong những công viên giải trí lớn nhất châu Á khi mở cửa năm 1985; tàu lượn siêu tốc lâu không dùng của công viên đã bị phá dỡ năm 2024 để nhường chỗ cho một khu tài chính. Hôm nay khu vực ven hồ được trải thảm hoa tươi và đường mới lát. Không phải ai ở Thâm Quyến cũng sẵn lòng với sự phô trương — và bất tiện — này. “Đẹp đấy, nhưng đó là tiền thuế của tôi họ đang tiêu”, chị Beau, ngoài 40 tuổi, sống gần địa điểm hội nghị, nói — chị không thể lái xe đi làm trong tuần này vì đường gần nhà sẽ đóng vào những giờ cao điểm. Một thầy giáo tên John thì tranh thủ đi Trùng Khánh: “Tôi chỉ muốn thư giãn, ăn đồ rẻ, rồi quay lại khi mọi thứ trở lại bình thường.”

Trong khi thành phố im lặng, nội dung hội nghị lại ồn ào nhất ở mảng AI. Ông Chen Xu, chủ tịch Hội nghị các quan chức cao cấp APEC năm nay và là cựu đại sứ Trung Quốc tại Liên Hợp Quốc, cho biết hôm thứ Ba rằng các nước thành viên đã thảo luận sâu và đạt “đồng thuận quan trọng” về việc triển khai AI an toàn và ứng dụng có trách nhiệm — lần đầu tiên các bên bàn về vai trò của dữ liệu trong thúc đẩy tăng trưởng AI. Bình luận của ông đến trong lúc Trung Quốc và Mỹ chạy đua dẫn đầu về AI trong khi quan hệ công nghệ ngày càng căng thẳng — và ngay hôm thứ Hai, Mỹ đã thắt chặt hạn chế nhằm ngăn các công ty Trung Quốc tiếp cận chip AI tiên tiến của Mỹ qua các trung tâm dữ liệu ở nước ngoài.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Thâm Quyến là bàn cờ thu nhỏ của cả tuần lễ này: một thành phố làm ra drone cho cả thế giới lại cấm drone của chính mình bay, một thành phố ồn ào nhất Trung Quốc lại ra lệnh im lặng — tất cả để đổi lấy vài ngày hình ảnh hoàn hảo trước ống kính thế giới. Đó là cái giá của “thể diện”: khi một thành phố trở thành sân khấu, người dân bỗng thành diễn viên quần chúng, được phát áo đỏ “tình nguyện viên” mà có người còn không đọc nổi chữ trên áo.

Nhưng đằng sau lớp son phấn là nước cờ thật: APEC năm nay đặt AI lên bàn — an toàn, trách nhiệm, dữ liệu — đúng lúc Mỹ và Trung Quốc đang siết nhau bằng chip. Việt Nam cũng là thành viên APEC, và những quy tắc được viết ra ở Thâm Quyến tuần này — ai được dùng chip nào, dữ liệu chảy ra sao — sẽ chạm tới các doanh nghiệp công nghệ Việt, từ trung tâm dữ liệu tới startup AI. Theo quý vị, một hội nghị cấm cả tiếng còi xe thì có cấm nổi cuộc chạy đua AI đang ầm ĩ ngoài kia không? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.