Phó tổng thống Indonesia Gibran bày tỏ ý định từ chức giữa bão hồ sơ bằng cấp
Sau cuộc gặp kéo dài 2,5 giờ với Tổng thống Prabowo, ông Gibran Rakabuming Raka nói muốn từ chức vì 'diễn biến hiện nay' — khi quốc hội cân nhắc điều tra tư cách của ông sau hai phán quyết bất lợi của tòa án.

Phó tổng thống trẻ nhất lịch sử Indonesia vừa tự đặt mình vào thế phải ra đi. Trong cuộc gặp kéo dài khoảng hai tiếng rưỡi với Tổng thống Prabowo Subianto vào sáng thứ Ba (10/11), Phó tổng thống Gibran Rakabuming Raka đã bày tỏ ý định từ chức, theo lời người phát ngôn tổng thống Prasetyo Hadi. “Trong cuộc thảo luận, phó tổng thống đã bày tỏ ý định từ chức trước diễn biến hiện nay,” ông Prasetyo nói với báo chí. Ông phủ nhận các tin cho rằng Tổng thống Prabowo đã bác bỏ đề nghị này, nhưng cũng không nói rằng tổng thống đã chấp nhận.
Trong cuộc họp báo sau đó, chính ông Gibran cho biết Tổng thống Prabowo đã khuyên ông tiếp tục theo đuổi vụ kiện tại Tòa án Hành chính để chứng minh tính hợp lệ của hồ sơ học vấn, sau khi ông bày tỏ ý định từ chức. “Tôi tôn trọng mọi nguyện vọng, chỉ trích và đề xuất của công chúng về tình hình hiện nay. Tôi không muốn những diễn biến này biến thành một cuộc tranh cãi chính trị kéo dài,” ông Gibran nói. “Tổng thống đã cho rất nhiều lời khuyên và ý kiến về tình hình hiện nay. Một trong những đề xuất của ông là tôi nên tiếp tục theo đuổi vụ việc tại Tòa án Hành chính bằng cách trình bày toàn bộ hồ sơ học vấn của mình.”
Trên bàn cờ chính trị Đông Nam Á, nước đi của ông Gibran là một nước cờ “lùi để tiến” đầy tính toán: bày tỏ ý định từ chức nhưng chưa từ chức, vừa xoa dịu cơn giận của công chúng, vừa giữ lại cho mình con đường pháp lý…
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Diễn biến này xảy ra giữa lúc rạn nứt chính trị giữa Tổng thống Prabowo và cha của ông Gibran — cựu Tổng thống Joko Widodo, người đã hai nhiệm kỳ lãnh đạo Indonesia — ngày càng lộ rõ. Ông Gibran, 39 tuổi, là con trai cả của ông Jokowi và đã giúp ông Prabowo thắng lớn trong cuộc bầu cử năm 2024. Cả hai tuyên thệ nhậm chức ngày 20/10/2024, nhưng ông Gibran giữ hồ sơ khá kín tiếng và ít xuất hiện chung với ông Prabowo. Ông Jokowi từng hai lần đánh bại ông Prabowo trong các cuộc bầu cử năm 2014 và 2019, trước khi ngầm ủng hộ ông làm người kế nhiệm.
Tâm điểm của tranh cãi là hồ sơ học vấn mà ông Gibran nộp khi ứng cử. Tháng trước, Tòa án Hiến pháp và Tòa án Tối cao đã ra phán quyết rằng các giấy tờ học vấn ông nộp không đáp ứng yêu cầu bầu cử. Tòa án Hiến pháp ngày 6/10 bác đơn khiếu nại tư cách của ông, trong khi Tòa án Tối cao ngày 30/10 tuyên bố chứng chỉ tương đương trung học phổ thông của ông là không hợp lệ. Một số nghị sĩ đang tìm cách điều tra xem hồ sơ chưa đầy đủ đó có khiến ông mất tư cách phó tổng thống hay không. Hạ viện đã tiếp nhận ý kiến các phe phái về khả năng dùng quyền phát biểu ý kiến về hồ sơ bằng cấp của ông Gibran. Một số nhà phân tích cho rằng cuộc điều tra có thể là bước đầu tiên hướng tới việc luận tội ông.
Áp lực còn lan sang cả đảng của gia đình ông. Hôm thứ Hai, ba chính trị gia cấp cao của Đảng Đoàn kết Indonesia (PSI) đang phục vụ trong nội các của ông Prabowo đã đồng loạt tuyên bố từ chức khỏi đảng do Kaesang Pangarep — em trai ông Gibran — lãnh đạo. PSI từng ủng hộ ông Gibran trong cuộc bầu cử 2024, nhưng đã không giành được ghế nào tại Hạ viện trong cả hai cuộc bầu cử 2019 và 2024.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Trên bàn cờ chính trị Đông Nam Á, nước đi của ông Gibran là một nước cờ “lùi để tiến” đầy tính toán: bày tỏ ý định từ chức nhưng chưa từ chức, vừa xoa dịu cơn giận của công chúng, vừa giữ lại cho mình con đường pháp lý để chứng minh bằng cấp hợp lệ. Nhưng nước cờ này cũng phơi bày vết nứt lớn nhất trong liên minh Prabowo – Jokowi: khi người cha từng là “vua tạo vua” không còn đứng chung chiến tuyến với tổng thống, chiếc ghế phó tổng thống bỗng trở thành quân bài mặc cả.
Với Việt Nam, câu chuyện này chạm tới một câu hỏi rất gần gũi: tư cách của người lãnh đạo được kiểm chứng ra sao, và khi hồ sơ có vấn đề thì ai là người chịu trách nhiệm — cá nhân, đảng phái hay cả hệ thống đã để lọt? Ở Indonesia, tòa án đã lên tiếng, quốc hội đang cân nhắc, và chính đương sự phải tự đi chứng minh mình đủ chuẩn. Đó là một ván cờ mà mọi nước đi đều công khai — và là bài học cho bất cứ nền chính trị nào còn xem nhẹ hai chữ “minh bạch”.
Theo quý vị, ông Gibran nên từ chức ngay để giữ thể diện, hay nên ở lại đấu tới cùng tại tòa để chứng minh mình trong sạch? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.


