TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Châu Á

Quân Iraq tiến vào thành trì của nhóm thân Iran Kataeb Hezbollah: thỏa hiệp phút chót tránh đối đầu

Lực lượng chính phủ Iraq đã tiến vào Jurf al-Sakher, thành trì hơn một thập kỷ của nhóm vũ trang thân Iran Kataeb Hezbollah, sau một thỏa hiệp giúp tránh đối đầu — trong bối cảnh Washington gây sức ép buộc Baghdad kiềm chế ảnh hưởng của Tehran.

Minh họa: cảnh sát và binh sĩ Iraq tại chốt kiểm soát sa mạc, đoàn xe quân sự tiến vào thị trấn Jurf al-Sakher
Quân Iraq tiến vào thành trì của nhóm thân Iran Kataeb Hezbollah: thỏa hiệp phút chót tránh đối đầu Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Quân đội chính phủ Iraq hôm thứ Sáu (20/11) đã tiến vào thành trì chính của Kataeb Hezbollah — nhóm vũ trang thân Iran mà Washington liệt vào danh sách khủng bố — nhưng một thỏa hiệp vào phút chót đã giúp tránh một cuộc đối đầu vũ trang, theo Channel NewsAsia dẫn nguồn AFP.

Nhóm Kataeb Hezbollah đã hiện diện tại Jurf al-Sakher, phía nam Baghdad, hơn một thập kỷ qua, kể từ khi giúp giành lại khu vực này từ tay tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS). Nhưng Iraq đang chịu sức ép ngày càng tăng từ Mỹ, yêu cầu kiềm chế ảnh hưởng của Iran và các phe vũ trang do Tehran hậu thuẫn. Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi trong tuần này đã ra hạn chót buộc Kataeb Hezbollah rút khỏi Jurf al-Sakher, sau khi chính phủ nói có hoạt động buôn lậu dầu diễn ra trong khu vực — cáo buộc mà nhóm vũ trang này bác bỏ.

Nước cờ ở Jurf al-Sakher cho thấy Iraq đang đi trên dây: Thủ tướng Zaidi — người lên nắm quyền đầu năm nay với cam kết giải giáp các nhóm vũ trang và xích lại gần Washington — muốn khẳng định chủ quyền nhà nước, nhưng…

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Một phóng viên AFP tại Jurf al-Sakher chứng kiến lực lượng cảnh sát đi qua chốt kiểm soát đầu tiên của Kataeb Hezbollah, nơi các tay súng của nhóm vẫn triển khai. Truyền thông nhà nước Iraq cho biết “lực lượng hỗn hợp của Iraq đã bắt đầu tiến vào khu vực Jurf al-Nasr để tái triển khai tại đó” — dùng một tên gọi khác của khu vực. Theo chính phủ, lực lượng được triển khai gồm một đơn vị quân đội, cảnh sát liên bang, cảnh sát năng lượng và hai đơn vị thuộc Hashed al-Shaabi — liên minh các phe vũ trang đã được sáp nhập vào lực lượng vũ trang chính quy của Iraq.

Ông Saad Maan, người đứng đầu đơn vị truyền thông an ninh của chính phủ, nói với truyền hình nhà nước rằng đã có “sự hợp tác rất tốt” với các lữ đoàn thuộc Kataeb Hezbollah trong Hashed al-Shaabi. Một nguồn tin của Kataeb Hezbollah nói với AFP rằng nhóm này đã “cho chính phủ một lối thoát khỏi tình thế khó xử mà chính họ tạo ra”, đồng thời khẳng định nhóm sẽ không rời khỏi Jurf al-Sakher. Đầu tuần này, chỉ huy Iran Esmail Qaani đã tới thăm Iraq và gặp các quan chức, trong đó có Thủ tướng Zaidi và lãnh đạo Kataeb Hezbollah. Ba nguồn tin Iraq nói với AFP rằng ông Qaani đã giúp hạ nhiệt căng thẳng, và hai trong số đó cho biết ông đã giành được một tháng để giải quyết vấn đề.

Jurf al-Sakher là một vùng rộng lớn gồm chủ yếu các làng mạc hoang vắng và đất nông nghiệp, nhưng đã trở thành một khu vực quân sự hóa phức tạp, ít người biết rõ bên trong có gì. Người ta tin rằng nơi này chứa các căn cứ, kho vũ khí và xưởng chế tạo rocket, máy bay không người lái. Khu vực này có tầm quan trọng chiến lược vì gần cả Baghdad lẫn thành phố thánh Karbala của người Shia. Iraq từ lâu đã là chiến trường ủy nhiệm giữa hai đồng minh chủ chốt của nước này — Mỹ và Iran — và các chính phủ Iraq liên tiếp phải vật lộn để giữ thăng bằng mong manh giữa hai bên.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Nước cờ ở Jurf al-Sakher cho thấy Iraq đang đi trên dây: Thủ tướng Zaidi — người lên nắm quyền đầu năm nay với cam kết giải giáp các nhóm vũ trang và xích lại gần Washington — muốn khẳng định chủ quyền nhà nước, nhưng không thể đánh thẳng vào một nhóm đã bám rễ hơn một thập kỷ mà không châm ngòi nội chiến. Thỏa hiệp “cùng vào, cùng ở lại” là cách duy nhất để cả hai bên đều có thứ mang về: chính phủ có mặt tại thành trì, còn Kataeb Hezbollah thì không phải rời đi.

Với Việt Nam, bài học từ Iraq là về nghệ thuật cân bằng giữa các cường quốc: một nước nhỏ kẹp giữa Mỹ và Iran không thể chọn phe một cách đơn giản — mà phải giữ được chủ quyền của mình bằng những thỏa hiệp khéo léo, chứ không phải bằng đối đầu. Việt Nam cũng đang đi con đường tương tự với các cường quốc, và câu chuyện Jurf al-Sakher cho thấy con đường đó khó tới mức nào. Theo quý vị, thỏa hiệp này là bước đầu giải giáp các nhóm thân Iran — hay chỉ là cách hoãn một cuộc đối đầu không thể tránh khỏi? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.