Mưa lớn nhấn chìm 38 nhà ở Lào Cai, miền Trung đối mặt đợt mưa tới 700mm

Chỉ một đêm mưa, cả một xã vùng cao đã chìm trong nước. Từ đêm thứ Sáu đến sáng thứ Bảy, mưa lớn đến mưa rất to trút xuống vùng núi phía Bắc, và đến 7 giờ 45 phút sáng thứ Bảy, 38 ngôi nhà ở xã Bắc Hà, tỉnh Lào Cai đã ngập trong nước lũ — cơ quan khí tượng cảnh báo đợt mưa còn kéo dài tới tận miền Trung, có nơi lên tới hơn 700mm.

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, mưa rào và dông rải rác xuất hiện khắp vùng núi phía Bắc từ đêm thứ Sáu đến sáng thứ Bảy, có nơi mưa to đến rất to. Lượng mưa đo được lên tới 194mm tại Hồng Thu, tỉnh Lai Châu; 164mm tại Cao Sơn, tỉnh Lào Cai; 156mm tại Cần Yên, tỉnh Cao Bằng và 143mm tại Phúc Yên, tỉnh Tuyên Quang.

Sự việc

Tính đến 7 giờ 45 phút sáng thứ Bảy, mưa lớn đã ảnh hưởng tới nhà dân ở chín thôn thuộc khu vực trung tâm và các khu vực Nà Hồi, Thái Giàng Phố của xã Bắc Hà, tỉnh Lào Cai. Nước lũ tràn vào 38 ngôi nhà; một ngôi nhà bị sập tường, một ngôi nhà khác bị đất trượt vào tường. Lũ cũng làm gián đoạn giao thông tại cầu 20 Tháng 9, một cầu tràn và khu vực cầu Tà Chải. Nhiều diện tích cây trồng bị ngập và hư hại.

Tại xã Cao Sơn, tỉnh Lào Cai, bùn và nước lũ tràn vào hai ngôi nhà ở thôn Lả Pán Tẩn và Tả Thàng. Sạt lở đất làm hư hại nhiều tuyến đường trong xã. Khoảng 60 mét khối đất đá trượt xuống Tỉnh lộ 154 tại thôn Pả Chèo Phìn, trong khi nước lũ nhấn chìm một cầu tràn ở thôn Ngải Phóng Chồ sâu gần 2 mét, chặn hoàn toàn giao thông. Nhiều vụ sạt lở xảy ra dọc tuyến Cao Sơn–Lũng Chéng và đoạn nối thôn Sảng Lũng Chéng cũ với thôn Sả Lũng Chéng cũ, cuốn theo ước tính 1.290 mét khối đất đá. Một vụ sạt lở khác làm hư hại đoạn đường dài 60 mét trên tuyến Lả Pán Tẩn–Mường Lum.

Ủy ban nhân dân hai xã Bắc Hà và Cao Sơn đã chỉ đạo lực lượng địa phương kiểm tra các khu vực bị ảnh hưởng, đánh giá thiệt hại và tuân thủ nguyên tắc ứng phó thảm họa "bốn tại chỗ" của Việt Nam — chính quyền địa phương chủ trì, huy động nhân lực, trang thiết bị, vật tư và hậu cần tại chỗ để xử lý tình huống khẩn cấp. Công an và quân đội xã được triển khai tại các cầu tràn và điểm sạt lở để cảnh báo người dân, điều tiết giao thông và hỗ trợ các hộ bị ảnh hưởng.

Bối cảnh

Cơ quan khí tượng dự báo mưa rào và dông rải rác tiếp tục xuất hiện ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ trong ngày thứ Bảy, lượng mưa 10–30mm, có nơi trên 80mm. Một khối không khí lạnh mạnh hơn dự kiến tràn vào Việt Nam vào Chủ nhật. Từ tối 8/11 đến sáng 9/11, Bắc Bộ tiếp tục có mưa rào và dông rải rác, có nơi mưa to, sau đó mưa dịch chuyển vào miền Trung.

Từ đêm 8/11 đến đêm 9/11, khu vực từ nam Nghệ An đến bắc Quảng Trị được dự báo mưa 100–200mm, có nơi trên 300mm. Từ ngày 9/11 đến đêm 11/11, thành phố Huế, Đà Nẵng và phía đông tỉnh Quảng Ngãi được dự báo mưa 250–450mm, có nơi trên 700mm. Nam Quảng Trị và phía đông Gia Lai, Đắk Lắk được dự báo mưa 150–300mm, có nơi trên 400mm. Cơ quan khí tượng cảnh báo dông kèm lốc xoáy, sét, mưa đá và gió giật mạnh; mưa lớn cục bộ có thể gây lũ quét, sạt lở và ngập úng vùng trũng thấp.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Trên bàn cờ thời tiết, miền núi phía Bắc luôn là quân bài yếu nhất: một đêm mưa 194mm là đủ để 38 mái nhà chìm trong nước, một cầu tràn ngập sâu 2 mét là đủ để cả một xã bị cắt đứt. Và ván cờ này chưa dừng lại — nó đang dịch chuyển xuống miền Trung, nơi con số 700mm không còn là dự báo xa vời mà là lời cảnh báo treo lơ lửng trên đầu hàng triệu gia đình ở Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi.

Với người Việt, mỗi đợt mưa lũ như thế này không chỉ là tin thời tiết. Nó là giá rau ngoài chợ tăng vọt sau một đêm, là chuyến hàng kẹt lại vì đường sạt lở, là mái nhà của người thân ở quê phải chống chọi với nước lũ. Nguyên tắc "bốn tại chỗ" là đúng — nhưng chỉ thật sự có ý nghĩa khi lực lượng, vật tư và phương án đã sẵn sàng trước khi mưa đổ xuống, chứ không phải chạy theo sau con nước.

Theo quý vị, các địa phương miền Trung cần chuẩn bị gì ngay từ hôm nay, trước khi đợt mưa 700mm ập tới?

Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.