TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Chính trị

Dân chủ thắng lớn rồi cãi nhau: ôn hòa hay cấp tiến — ai dẫn đảng tới năm 2028?

Cùng thắng lớn trong cuộc bầu cử giữa kỳ, nhưng phe ôn hòa và phe cấp tiến của đảng Dân chủ đã lập tức tranh cãi xem ai mới là công thức chiến thắng — và ai sẽ là ứng viên tổng thống năm 2028.

Minh họa: hai chính trị gia Dân chủ tranh luận trước Điện Capitol, thùng phiếu và con số 2028
Dân chủ thắng lớn rồi cãi nhau: ôn hòa hay cấp tiến — ai dẫn đảng tới năm 2028? Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Một mục sư ở Kansas. Một vận động viên Paralympic ở Iowa. Một cựu sinh viên chủng viện Presbyterian ở Texas. Đảng Dân chủ vừa giành chiến thắng lớn tại các bang vốn được coi là thành trì của đảng Cộng hòa — những nơi đảng này gần như đã bỏ cuộc từ nhiều năm nay. Nhưng chưa kịp ăn mừng, nội bộ đảng đã nổ ra một cuộc tranh cãi cũ mà mới: thắng lợi này thuộc về phe ôn hòa hay phe cấp tiến — và câu trả lời sẽ quyết định ai dẫn dắt đảng tới cuộc bầu cử tổng thống năm 2028.

Theo The New York Times, đảng Dân chủ đã giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử giữa kỳ, đưa một lứa nghị sĩ mới tới Quốc hội vào tháng 1 tới, và sẽ nắm đa số lớn ở cả hai viện trong năm sau. Nhưng ngay lập tức, cuộc tranh luận nội bộ đã nổ ra về bài học cần rút ra trước thềm chiến dịch 2028.

Ván cờ của đảng Dân chủ lúc này là một ván cờ tréo ngoe: càng thắng lớn, càng cãi nhau to.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Phe ôn hòa chỉ vào những chiến thắng ở các bang đỏ đậm. Ở Iowa, ứng viên Thượng viện Josh Turek — vận động viên Paralympic — đã chạy quảng cáo truyền hình phản đối vận động viên chuyển giới tham gia thể thao trẻ em. Ở Kansas, Adam Hamilton, một mục sư mà tới năm nay vẫn còn đăng ký là đảng viên Cộng hòa, đã trực tiếp kêu gọi cử tri Trump. Ở Texas, James Talarico theo đuổi “chính trị của tình yêu”, tập trung vào “tầng lớp trên và tầng lớp dưới” — giới giàu có đối đầu với người dân thường. Cả ba đều theo đuổi nền tảng dân túy kinh tế — hứa hạ chi phí sinh hoạt, tăng thuế giới tỉ phú.

Phe cấp tiến đi một con đường khác — và cũng thắng. Các ứng viên Thượng viện của đảng ở Maine, Michigan và Minnesota đặt những khẩu hiệu cánh tả vào trung tâm chiến dịch: hứa thiết lập “Medicare cho tất cả”, kêu gọi giải thể Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) và cáo buộc Israel phạm tội diệt chủng ở Gaza. Ở Michigan, Abdul El-Sayed kết hợp các lời hứa đó thành khẩu hiệu hô đáp: “Tiền ra khỏi chính trị, tiền vào túi của bạn và Medicare cho tất cả.” Ông thắng với cách biệt 7 điểm; Peggy Flanagan ở Minnesota thắng 10 điểm và Troy Jackson ở Maine thắng 6 điểm.

Cuộc tranh cãi đã leo thang thành cuộc đua ngầm cho đề cử tổng thống 2028. Cựu thị trưởng Chicago Rahm Emanuel — đang cân nhắc tranh cử — nói: “Có rất nhiều đảng viên Cộng hòa không theo MAGA và cử tri độc lập đang cho đảng Dân chủ một cơ hội thứ hai. Tôi không nghĩ chủ nghĩa xã hội là cách để giành được trái tim và khối óc của họ.” Ngược lại, Dân biểu Ro Khanna đáp lại: “Kết quả cho thấy không có hình phạt bầu cử nào cho việc là người cấp tiến.” Thống đốc Illinois JB Pritzker đã công bố một bản ghi nhớ trong tuần này, và các trợ lý của Dân biểu Alexandria Ocasio-Cortez đã phát hành một bản ghi nhớ dài năm trang về khả năng bà tranh cử tổng thống năm 2028.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Ván cờ của đảng Dân chủ lúc này là một ván cờ tréo ngoe: càng thắng lớn, càng cãi nhau to. Phe ôn hòa chứng minh được rằng họ thắng được ở những nơi tưởng như không thể thắng — Kansas, Iowa, Texas — bằng cách nói chuyện với cử tri Trump thay vì giảng đạo cho họ. Phe cấp tiến chứng minh được rằng họ thắng được ở những bang chiến địa bằng khẩu hiệu “tiền vào túi của bạn”. Cả hai đều đúng — và đó chính là vấn đề: một đảng không thể cùng lúc đi hai hướng khi bước vào cuộc đua tổng thống 2028.

Với Tổng thống thứ 47 Donald Trump — bậc thầy đàm phán — đây là món quà không ngờ: đối thủ càng chia rẽ, ông càng có nhiều không gian để giữ thế chủ động trên bàn cờ thương mại và đối ngoại. Và với Việt Nam, điều quan trọng không phải là phe nào thắng trong nội bộ đảng Dân chủ, mà là chính sách thuế quan và thương mại của Mỹ sẽ đi về đâu sau năm 2028 — bởi mỗi quyết định thuế quan ở Washington đều chạm trực tiếp tới đơn hàng xuất khẩu và ví tiền của doanh nghiệp Việt.

Theo quý vị, đảng Dân chủ nên chọn con đường ôn hòa hay cấp tiến để đối đầu với ông Trump năm 2028? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.