TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Chính trị

Thị trưởng Houston “quay xe” với ICE sau bầu cử giữa kỳ: “Bầu cử có ý nghĩa”

Chỉ vài ngày sau khi Đảng Dân chủ thắng lớn ở Texas, Thị trưởng Houston John Whitmire ra lệnh cảnh sát thành phố hạn chế hợp tác với cơ quan di trú liên bang — phá vỡ chính sách của Thống đốc Abbott vừa thất cử.

Minh họa: Thị trưởng Houston John Whitmire phát biểu trước micro, đường chân trời Houston và huy hiệu cảnh sát
Thị trưởng Houston “quay xe” với ICE sau bầu cử giữa kỳ: “Bầu cử có ý nghĩa”. Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

“Tôi làm điều này để bắt đầu một quá trình chữa lành” — và “để giảm bớt sợ hãi và lo lắng trong cộng đồng của chúng ta”. Với hai câu nói đó, Thị trưởng Houston John Whitmire vừa đảo ngược chính sách nhập cư của thành phố lớn nhất Texas, chỉ vài ngày sau một đêm bầu cử đã làm rung chuyển chính trường bang này.

Theo BBC, ông Whitmire, một thành viên Đảng Dân chủ, đã chỉ đạo cảnh sát Houston hạn chế hợp tác với các quan chức di trú liên bang thông qua một sắc lệnh hành pháp ban hành hôm thứ Sáu. Theo quy định mới, cảnh sát chỉ liên hệ với Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) khi người bị bắt vì một tội có thể ngồi tù đồng thời có lệnh hành chính của ICE — loại lệnh do Bộ An ninh Nội địa ban hành nội bộ. Cảnh sát trưởng Noe Diaz giải thích: nếu cảnh sát dừng một người vì lỗi giao thông nhỏ và chỉ phạt tiền, “người đó nhận giấy phạt và tiếp tục ngày của mình”.

Đây là nước cờ đầu tiên của ván mới sau bầu cử giữa kỳ: phe Dân chủ thắng cử không chờ đến tháng Giêng mới ra tay, mà hành động ngay tại các thành phố họ kiểm soát.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Trước đây, cảnh sát Houston buộc phải thông báo cho ICE nếu bất kỳ ai họ làm việc cùng bị phát hiện có lệnh của ICE khi tra cứu trên Trung tâm Thông tin Tội phạm Quốc gia (NCIC) — cơ sở dữ liệu gồm hồ sơ người bị truy nã, tài sản bị trộm, một số người mất tích và người bị bắt, lấy dấu vân tay vì tội nghiêm trọng. Quyết định này đến sau nhiều tháng người dân Houston phản đối, kể từ khi một nhân viên ICE bắn chết một người đàn ông đang trên đường đi làm.

Ông Whitmire cũng kêu gọi Quốc hội thay đổi luật di trú liên bang: “ICE cần được đào tạo tốt hơn. Họ cần camera đeo người. Họ cần được đào tạo về giảm leo thang.” Ông nói thêm: “Nhưng điều này chỉ có thể làm được ở Washington. Tôi chỉ có thể kiểm soát những gì tôi có thể kiểm soát.” Đáp lại, một phát ngôn viên của Bộ An ninh Nội địa nói với đài KPRC 2 của Houston rằng họ “vẫn thất vọng khi các chính trị gia theo chủ nghĩa bảo hộ tìm cách hạn chế hợp tác với ICE”. Thành phố Austin của Texas cũng đã bắt đầu thực hiện thay đổi chính sách tương tự.

Động thái của ông Whitmire diễn ra ngay sau khi Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Thượng viện và Hạ viện trong cuộc bầu cử giữa kỳ hôm thứ Ba, và Texas — một thành trì lâu đời của Đảng Cộng hòa — chứng kiến một trong những bất ngờ lớn nhất: bang này bầu nữ thống đốc Latina đầu tiên, Gina Hinojosa, trở thành thống đốc Dân chủ đầu tiên kể từ năm 1995, đồng thời bầu thượng nghị sĩ Dân chủ đầu tiên kể từ năm 1988. Thống đốc Cộng hòa Greg Abbott đã thất bại trong nỗ lực tái cử. Ông Whitmire thừa nhận: “Tôi cũng làm điều này khi biết rằng bầu cử có ý nghĩa.” Trước đây, ông từng chịu chỉ trích vì tuân thủ chính sách thực thi nhập cư dưới thời chính quyền Trump, và từng chần chừ thay đổi vì lo Nhà Trắng sẽ đáp trả bằng cách tăng cường nhân viên di trú — trong khi ông Abbott từng đe dọa rút hàng triệu USD tài trợ khỏi các thành phố như Houston, Dallas và Austin nếu họ không hợp tác đầy đủ với cơ quan di trú liên bang.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Đây là nước cờ đầu tiên của ván mới sau bầu cử giữa kỳ: phe Dân chủ thắng cử không chờ đến tháng Giêng mới ra tay, mà hành động ngay tại các thành phố họ kiểm soát. Houston là phép thử: một thành phố lớn, đông người nhập cư, dám công khai giới hạn hợp tác với ICE — và đặt Nhà Trắng vào thế phải chọn giữa đối đầu hay nhượng bộ. Ông Whitmire nói “bầu cử có ý nghĩa” — nhưng ý nghĩa thật sự sẽ được đo bằng phản ứng của Washington trong những tuần tới.

Với người Việt, ván cờ này chạm tới hàng chục nghìn gia đình ở Texas — nơi có một trong những cộng đồng người Việt lớn nhất nước Mỹ. Một chính sách cảnh sát thay đổi có thể đồng nghĩa với việc một người lao động Việt đi làm về muộn sẽ bớt đi một nỗi sợ. Và xa hơn, mỗi lần Washington và các bang giằng co về nhập cư, đồng USD, kiều hối và cả giá vé máy bay về quê ăn Tết đều có thể bị kéo theo.

Theo quý vị, khi một thị trưởng dám “quay xe” với chính quyền liên bang ngay sau bầu cử, đó là khởi đầu của một quá trình chữa lành — hay chỉ là phát súng mở màn cho một cuộc đối đầu lớn hơn?

Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.