Nvidia mất người chèo lái giữa cơn sốt AI: Jensen Huang từ chức, cổ phiếu bốc hơi hàng trăm tỉ đô
Nvidia — công ty chip giá trị 3.800 tỉ đô, trái tim của cơn sốt trí tuệ nhân tạo — đang chao đảo sau khi nhà đồng sáng lập Jensen Huang từ chức vì bê bối tình ái, trong đó có tin đồn liên quan tới một gián điệp Trung Quốc. Hội đồng quản trị nói sẽ không mời ông trở lại, dù chính ông nói sẵn sàng quay về.

Nvidia và nhà đồng sáng lập Jensen Huang đã đứng ở trung tâm của cơn bùng nổ chi tiêu cho AI. Hãng chip Mỹ này, dưới thời ông Huang, đã chuyển mình từ sản xuất chip xử lý đồ họa cho trò chơi điện tử sang thống trị thị trường chip AI — và nay là một trong những công ty giá trị nhất thế giới, trị giá 3.800 tỉ đô la. Hôm thứ Ba, công ty cho biết tốc độ tăng trưởng nhanh của họ vẫn tiếp tục khi doanh số quý gần nhất tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái, theo BBC.
Nhưng rồi mối quan hệ hợp tác ấy đã kết thúc: ông Huang từ chức sau khi lộ ra các vụ ngoại tình, trong đó một vụ được cho là liên quan tới một gián điệp Trung Quốc. Công ty bị rung chuyển bởi bê bối này, với hàng trăm tỉ đô la giá trị thị trường bốc hơi. Ông Huang dẫn dắt bước chuyển sang AI và nắm quyền kiểm soát chặt chẽ — có tới 200 người báo cáo trực tiếp cho ông. Ông Dan Coatsworth, trưởng bộ phận thị trường tại công ty đầu tư AJ Bell, nói việc ông Huang ra đi đặt ra “rủi ro thực sự” rằng Nvidia có thể thay đổi chiến lược và thắt chặt chi tiêu, vì ông Huang là nhân vật chủ chốt “phất cờ” khuấy động đầu tư cho toàn ngành AI.
Nước cờ Nvidia cho thấy một nghịch lý của thời đại AI: cả một cơn sốt trị giá hơn 1.000 tỉ đô la lại có thể chao đảo vì đời tư của một con người.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Một động thái như vậy có thể báo hiệu sự chậm lại rộng hơn của đầu tư AI, với tác động kinh tế khó lường. Ông Kunjan Sobhani, nhà phân tích cấp cao về ngành công nghệ tại Bloomberg Intelligence, cho rằng tác động của việc ông Huang rời đi sẽ “hạn chế” trong lúc này, vì Nvidia có những cam kết mạnh và một sổ đơn hàng dày. Nhưng bức tranh này có thể thay đổi về dài hạn.
Lý do nằm ở mạng lưới “tài trợ vòng tròn” mà Nvidia đã dệt nên: hãng không chỉ bán chip cho khách hàng như Meta, SpaceX và OpenAI, mà còn cấp vốn cho họ và các công ty khác trong chuỗi cung ứng bằng cách cho vay hoặc đầu tư trực tiếp. Cách làm này khiến một số nhà đầu tư lo ngại: nếu Nvidia khóa vòi chi tiêu, các công ty khác trong chuỗi cung ứng có cắt giảm chi tiêu hay việc làm — và điều đó có lan sang nền kinh tế rộng lớn hơn không? Chính rủi ro đó là lý do Elon Musk và Tim Sweeney, giám đốc điều hành hãng trò chơi Epic Games, đã kêu gọi phục chức cho ông Huang, và một chiến dịch “Bring Jensen Back” — “Đưa Jensen trở lại” — đã nổ ra.
Rủi ro chậm lại đã làm thị trường chao đảo, nhất là khi chiến thắng của đảng Dân chủ trong bầu cử giữa kỳ làm dấy lên lo ngại siết chặt quy định với các công ty AI. Câu hỏi còn đó là liệu những khoản tiền khổng lồ đổ vào AI có thực sự sinh lời hay không — dù Goldman Sachs dự báo đầu tư vào AI sẽ vượt 1.000 tỉ đô la trong năm 2026. Bà Colette Kress, giám đốc điều hành tạm quyền của Nvidia, nói mọi việc vẫn “diễn ra như thường lệ” khi không có ông Huang, vì tăng trưởng nhanh của công ty vẫn đúng quỹ đạo. Dù ông Huang nói sẽ “rất vinh dự” nếu được trở lại, hội đồng quản trị Nvidia cho biết họ không cân nhắc mời ông về. Và dù ông Coatsworth cho rằng “không giám đốc điều hành nào là không thể thay thế”, ông thừa nhận áp lực đang đè nặng lên bất kỳ ai kế nhiệm ông Huang.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Nước cờ Nvidia cho thấy một nghịch lý của thời đại AI: cả một cơn sốt trị giá hơn 1.000 tỉ đô la lại có thể chao đảo vì đời tư của một con người. Ông Huang không chỉ là giám đốc điều hành — ông là người phất cờ, người mở hầu bao, người giữ sợi dây tài trợ vòng tròn nối Nvidia với Meta, SpaceX, OpenAI và cả chuỗi cung ứng. Khi sợi dây ấy đứt, câu hỏi không còn là Nvidia đi về đâu, mà là cả ngành AI có còn dám chi tiêu như trước hay không.
Với Việt Nam, ván cờ này chạm tới hai đầu: một đầu là những nhà đầu tư Việt đang nắm cổ phiếu công nghệ Mỹ trong danh mục, đầu kia là các nhà máy, trung tâm dữ liệu và chuỗi cung ứng chip mà Việt Nam đang cố chen chân vào. Nếu Nvidia thắt vòi, dòng vốn AI toàn cầu chậm lại — và các dự án chip, trung tâm dữ liệu ở Việt Nam cũng sẽ cảm nhận được cơn gió ngược. Theo quý vị, một công ty trị giá 3.800 tỉ đô có nên phụ thuộc vào một con người đến vậy — hay chính sự phụ thuộc đó mới là rủi ro lớn nhất của cơn sốt AI? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.


