Nhà Trắng rút đề cử Heidi Overton lãnh đạo FDA chỉ một ngày trước phiên bỏ phiếu then chốt
Chính quyền Trump rút đề cử bác sĩ Heidi Overton làm người đứng đầu Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ, sau khi bà vấp phải câu hỏi từ cả hai đảng về tính độc lập khoa học và lập trường chống phá thai.

Chỉ một ngày trước phiên bỏ phiếu quyết định, Nhà Trắng đã rút lại đề cử của mình. Chính quyền Trump rút đề cử bác sĩ Heidi Overton làm người đứng đầu Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), một quan chức Nhà Trắng xác nhận với The Guardian — khép lại một cuộc đề cử gây tranh cãi kéo dài từ tháng 8.
Bà Overton — bác sĩ và là người phản đối phá thai nổi tiếng — được ông Trump đề cử hồi tháng 8, phần lớn sự nghiệp làm việc trực tiếp cho ông Trump hoặc các nhóm bảo thủ đồng hành. Đề cử này được xem là bước đi đưa một người trung thành của ông Trump về “ổn định” FDA sau một năm đầy biến động dưới thời ủy viên đầu tiên của ông Trump, Marty Makary.
Nước cờ rút đề cử cho thấy ông Trump — bậc thầy đàm phán và Tổng thống thứ 47 — biết khi nào nên giữ quân và khi nào nên đổi quân: một đề cử càng kéo dài càng tốn vốn chính trị, trong khi Thượng viện chỉ còn vài tuần…
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Nhưng bà Overton vấp phải những câu hỏi từ cả hai đảng tại Thượng viện về việc bà có sẵn sàng tách khỏi ông Trump hay không — đặc biệt là những tuyên bố không có cơ sở của ông về nguy cơ của vắc-xin trẻ em. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Bill Cassidy — bác sĩ bang Louisiana, chủ tịch Ủy ban Y tế Thượng viện — cho biết tới chiều thứ Ba ông vẫn chưa quyết định, trước phiên bỏ phiếu của Ủy ban Y tế, Lao động và Lương hưu dự kiến vào thứ Tư. Ông Cassidy từng gọi việc bà Overton ủng hộ kế hoạch của ông Trump tách nhỏ vắc-xin phối hợp — trong đó có mũi sởi-quai bị-rubella — là “gần như không thể chấp nhận được”, và đã chất vấn bà trong phiên điều trần tháng 9 về tính độc lập khoa học cũng như khả năng phản biện ông Trump và Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr., một người lâu nay hoài nghi vắc-xin.
Ghế lãnh đạo FDA là một trong những vị trí y tế quan trọng nhất nước Mỹ: cơ quan này quyết định thuốc nào được lưu hành, vắc-xin nào được phê duyệt — và, như trường hợp của bà Overton cho thấy, cả tương lai của thuốc phá thai bằng thuốc. Trong một tài liệu chính sách năm 2023 cho Viện Chính sách America First, bà viết Quốc hội nên siết chặt quy định với thuốc phá thai mifepristone “để bảo vệ phụ nữ và trẻ em”, chỉ trích chính sách liên bang cho phép gửi thuốc phá thai qua bưu điện và cho rằng phá thai “ăn mòn trẻ em, phụ nữ và xã hội nói chung”. Nhóm vận động quyền sinh sản Reproductive Freedom for All đã hoan nghênh quyết định rút đề cử; chủ tịch Mini Timmaraju nói bà Overton “đe dọa nghiêm trọng tương lai của quyền tiếp cận thuốc phá thai”.
Về mặt số ghế, bà Overton gần như không còn đường: để được xác nhận, bà cần toàn bộ 12 phiếu Cộng hòa trong ủy ban; phe Dân chủ giữ 11 ghế. Không qua được ủy ban, bà khó có cơ hội thắng trong phiên bỏ phiếu toàn Thượng viện. Đảng Cộng hòa đang chạy đua xác nhận toàn bộ các đề cử của ông Trump trước khi chuyển giao quyền kiểm soát Thượng viện cho phe Dân chủ vào tháng 1.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Nước cờ rút đề cử cho thấy ông Trump — bậc thầy đàm phán và Tổng thống thứ 47 — biết khi nào nên giữ quân và khi nào nên đổi quân: một đề cử càng kéo dài càng tốn vốn chính trị, trong khi Thượng viện chỉ còn vài tuần trước khi đổi chủ. Rút bà Overton không phải là nhượng bộ phe đối lập, mà là dọn bàn để đưa lên một ứng viên khác có thể qua được ủy ban — và giữ quyền chủ động chọn người đứng đầu FDA.
Với Việt Nam, ván cờ này chạm tới một thực tế quen thuộc: thuốc và vắc-xin không chỉ là chuyện y tế, mà là chuyện chính trị — ai kiểm soát cơ quan phê duyệt thuốc sẽ quyết định người dân được dùng thuốc gì, với giá nào, và theo tiêu chuẩn nào. Việt Nam nhập phần lớn thuốc và vắc-xin từ nước ngoài, nên mỗi lần FDA thay người đứng đầu, giá thuốc ở hiệu thuốc gần nhà quý vị cũng có thể rung theo. Theo quý vị, một người đứng đầu cơ quan dược phẩm nên trung thành với tổng thống bổ nhiệm mình — hay với khoa học, dù khoa học có đi ngược lại tổng thống? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.

