TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Châu Á

Lý Hiển Long kêu gọi Úc xích lại gần Đông Nam Á: “ASEAN là nền kinh tế lớn thứ 5 thế giới”

Trong bài giảng Boyer 2026, cựu thủ tướng Singapore Lý Hiển Long nói Úc cần đầu tư mạnh hơn vào Đông Nam Á — nơi có thị trường 700 triệu dân mà Canberra đang đầu tư ít hơn cả New Zealand.

Minh họa: Lý Hiển Long phát biểu tại bục, Nhà hát Opera Sydney và bản đồ Đông Nam Á phía sau
Lý Hiển Long kêu gọi Úc xích lại gần Đông Nam Á: “ASEAN là nền kinh tế lớn thứ 5 thế giới”. Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

“Úc không phải là một nước Đông Nam Á, nhưng nên là một đối tác rất gần gũi của ASEAN — nhất là trong thời đại mà các cường quốc vừa và nhỏ cần hợp tác với nhau hơn bao giờ hết.” Đó là thông điệp mà cựu thủ tướng Singapore Lý Hiển Long gửi tới nước Úc trong bài giảng thuộc chuỗi Boyer Lecture 2026 của Đài ABC, phát biểu vào Chủ nhật 8/11.

Theo Channel NewsAsia, ông Lý Hiển Long kêu gọi Úc tăng cường quan hệ kinh tế, an ninh và giao lưu nhân dân với Đông Nam Á để củng cố khả năng cạnh tranh và sức chống chịu của chính mình. Ông lưu ý môi trường toàn cầu đã thay đổi đáng kể: cạnh tranh giữa các cường quốc gia tăng, chủ nghĩa đa phương suy yếu, Mỹ — mà ông gọi là “trụ cột cũ của trật tự toàn cầu” — đang đánh giá lại vai trò toàn cầu của mình về an ninh và thương mại, trong khi trọng lượng chiến lược và kinh tế ngày càng lớn của Trung Quốc đang được các nước cảm nhận rõ rệt.

Bài giảng của ông Lý Hiển Long thực chất là một lời nhắc nhở chiến lược: trong ván cờ Mỹ–Trung, các nước vừa và nhỏ không thể chỉ đứng nhìn — họ phải tự tạo ra không gian của mình bằng cách bắt tay với nhau.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Nhiều nước hiện đang tính toán cách thúc đẩy quan hệ với Mỹ, đồng thời trở nên tự cường hơn. Nhưng ông Lý nhấn mạnh: “Tự cường cần được bổ sung bằng bạn bè và đối tác” — và dẫn chứng sự ấm lên gần đây trong quan hệ vốn “lịch sử khó khăn” giữa Hàn Quốc và Nhật Bản. “Các đối tác khu vực của Úc, ngoài New Zealand, đều ở châu Á, đặc biệt là Đông Nam Á. Quan hệ của các bạn càng sâu rộng khắp châu Á, các bạn càng có nhiều không gian để theo đuổi lợi ích của mình,” ông nói.

Về kinh tế, ông Lý chỉ ra những cơ hội hợp tác “đôi bên cùng thắng” giữa Úc và các nước châu Á trong kinh tế số và kinh tế xanh, y tế công cộng và chống khủng bố. Ông cũng kêu gọi Úc giữ nền kinh tế mở và kết nối với châu Á: dù thương mại với Đông Nam Á đáng kể và đang tăng, dấu ấn đầu tư của Úc lại “khiêm tốn hơn nhiều”. Ông đưa ra con số gây chú ý: “ASEAN là nền kinh tế lớn thứ năm thế giới, một thị trường 700 triệu dân. Thế nhưng Úc đầu tư vào các nước ASEAN cộng lại cũng không nhiều hơn số tiền đầu tư vào New Zealand.”

Về quốc phòng và an ninh, ông Lý kêu gọi Úc tiếp tục hiện diện ở châu Á, tăng cường quan hệ đối tác với các nước cùng chí hướng, đồng thời duy trì liên lạc và các thỏa thuận làm việc thực dụng với cả những nước có quan hệ phức tạp hơn. “Không thể giữ cho cạnh tranh giữa các cường quốc hoàn toàn nằm ngoài khu vực. Nhưng các nước có thể hợp tác để quản lý cạnh tranh và tránh tính toán sai lầm,” ông nói.

Ông Lý cho rằng Úc có “trọng lượng ngoại giao, nguồn lực kinh tế và các mối quan hệ lâu đời khắp khu vực” để tập hợp các nước — và dẫn chứng vai trò của Úc trong việc xây dựng APEC và Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Ông Lý dẫn chứng một thỏa thuận gần đây giữa Singapore và Úc về việc duy trì nguồn cung các mặt hàng thiết yếu như dầu diesel, xăng và khí tự nhiên trong khủng hoảng. Về giao lưu nhân dân, ông nhắc tới Kế hoạch Colombo gốc năm 1951 và Kế hoạch Colombo Mới năm 2014, và lưu ý người sinh ra ở nước ngoài hiện chiếm một phần ba dân số Úc.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Bài giảng của ông Lý Hiển Long thực chất là một lời nhắc nhở chiến lược: trong ván cờ Mỹ–Trung, các nước vừa và nhỏ không thể chỉ đứng nhìn — họ phải tự tạo ra không gian của mình bằng cách bắt tay với nhau. Úc có tiền, có khoáng sản, có công nghệ, nhưng lại đang đầu tư vào cả khối ASEAN ít hơn cả vào một mình New Zealand.

Với Việt Nam, thông điệp này mở ra một cửa sổ rất thực tế: nếu Úc tăng đầu tư vào Đông Nam Á như ông Lý kêu gọi, các lĩnh vực Việt Nam có thế mạnh — nông nghiệp, năng lượng tái tạo, khoáng sản thiết yếu, kinh tế số — sẽ là những điểm đến đầu tiên. Nhưng cơ hội chỉ đến với bên đã chuẩn bị sẵn bàn cờ của mình: hạ tầng, nhân lực và môi trường đầu tư minh bạch. Câu hỏi không phải là Úc có đến hay không — mà là khi họ đến, Việt Nam đã sẵn sàng đón họ bằng gì?

Theo quý vị, Việt Nam nên làm gì để đón dòng vốn Úc đang hướng về Đông Nam Á? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.