TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Châu Á

Tập Cận Bình mở màn APEC Thâm Quyến: “Mở cửa thì tiến bộ, đóng cửa thì tụt hậu”

Trong bài phát biểu hơn 20 phút tại Hội nghị Thượng đỉnh CEO APEC, Chủ tịch Trung Quốc kêu gọi các nền kinh tế châu Á – Thái Bình Dương dỡ bỏ rào cản thương mại, đồng thời hứa mở rộng thị trường tiêu dùng khổng lồ của Trung Quốc — ngay trước cuộc gặp ba bên lịch sử với ông Trump và ông Putin.

Minh họa: Chủ tịch Tập Cận Bình phát biểu tại bục, đường chân trời Thâm Quyến và cờ các nước APEC
Tập Cận Bình mở màn APEC Thâm Quyến: “Mở cửa thì tiến bộ, đóng cửa thì tụt hậu” Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Thâm Quyến sáng nay mở màn cho tuần lễ ngoại giao được chờ đợi nhất trong năm, và người đầu tiên lên tiếng là chủ nhà. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có bài phát biểu dài hơn 20 phút tại Hội nghị Thượng đỉnh CEO APEC, kêu gọi các nền kinh tế châu Á – Thái Bình Dương bảo vệ sự ổn định của khu vực và dỡ bỏ các rào cản thương mại, đầu tư để duy trì thịnh vượng — trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị và chủ nghĩa bảo hộ đang đe dọa tăng trưởng toàn cầu, theo Channel NewsAsia.

“Lịch sử cho thấy mở cửa mang lại tiến bộ, còn khép kín tất yếu dẫn tới tụt hậu,” ông Tập nói trước đại diện của 115 công ty trong danh sách Fortune Global 500, tại hội nghị mang chủ đề “Cùng thịnh vượng và chiến thắng tương lai”. Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim cũng có mặt. Ông Tập cảnh báo tăng trưởng toàn cầu đang suy yếu và chủ nghĩa đơn phương, bảo hộ đang trỗi dậy, dù thương mại quốc tế vẫn mở rộng. Ông không nêu tên quốc gia hay xung đột cụ thể nào, dù bài phát biểu diễn ra giữa lúc chiến tranh ở Iran và Ukraine vẫn tiếp diễn.

Nước cờ của ông Tập là một nước cờ mở bàn rất khôn: đúng lúc thế giới lo ngại về bảo hộ và chiến tranh, ông chủ nhà Thâm Quyến giương cao lá cờ “mở cửa” và mời cả 115 tập đoàn lớn nhất hành tinh cùng vào bàn.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Về thương mại, ông Tập kêu gọi các nền kinh tế trong khu vực giữ vững hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ, lấy Tổ chức Thương mại Thế giới làm trung tâm, và thúc đẩy đều đặn tiến tới Khu vực Thương mại Tự do châu Á – Thái Bình Dương (FTAAP) — khu vực thương mại tự do bao trùm 21 nền kinh tế thành viên APEC. Ông cũng kêu gọi hợp tác về thương mại điện tử xuyên biên giới, hải quan số và trí tuệ nhân tạo — nhưng nhấn mạnh hợp tác không thể theo kiểu “một khuôn cho tất cả”. “Chúng ta nên dỡ bỏ rào cản thương mại và đầu tư, xây dựng một nền kinh tế châu Á – Thái Bình Dương mở, đồng thời thúc đẩy phát triển bao trùm và cân bằng, cân nhắc cả hiệu quả lẫn công bằng.”

Điểm được chờ đợi nhất là cam kết mở cửa thị trường Trung Quốc. Ông Tập hứa hạ thuế quan, mở rộng tiếp cận thị trường và cải cách sâu hơn về quy định, tiêu chuẩn — dù không nói rõ sẽ hạ thuế nào, bao nhiêu hay khi nào. Ông cho biết Trung Quốc sẽ để doanh nghiệp nước ngoài vào và hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, dần mở thêm lĩnh vực dịch vụ, đồng thời tăng nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ chất lượng cao — tạo “một môi trường ổn định và dễ dự đoán hơn” cho doanh nghiệp nước ngoài đầu tư, kinh doanh. “Ổn định mang lại an ninh, và an ninh làm cho thịnh vượng trở nên có thể,” ông nói.

Phát biểu sau ông Tập, Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim hoan nghênh nỗ lực mở cửa thị trường của Trung Quốc, cho rằng điều đó có ý nghĩa lớn với các quốc gia thương mại như Malaysia. Hội nghị CEO diễn ra song song với Hội nghị các Nhà lãnh đạo Kinh tế APEC kéo dài hai ngày, quy tụ 21 nền kinh tế thành viên. APEC vận hành theo đồng thuận, các cam kết tự nguyện và không ràng buộc pháp lý. Ông Tập sẽ chiêu đãi tiệc chào mừng vào tối thứ Tư, trước các phiên thảo luận chính vào thứ Năm. Mọi sự chú ý đổ dồn vào cuộc gặp ba bên giữa ông Tập, Tổng thống Donald Trump và Tổng thống Vladimir Putin vào thứ Năm — cuộc gặp đầu tiên như vậy giữa lãnh đạo ba nước — cùng cuộc gặp song phương Tập–Trump, cuộc gặp thứ ba giữa hai ông trong năm nay.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Nước cờ của ông Tập là một nước cờ mở bàn rất khôn: đúng lúc thế giới lo ngại về bảo hộ và chiến tranh, ông chủ nhà Thâm Quyến giương cao lá cờ “mở cửa” và mời cả 115 tập đoàn lớn nhất hành tinh cùng vào bàn. Thông điệp rất rõ: Trung Quốc muốn được nhìn như bến đỗ ổn định của thương mại toàn cầu, chứ không phải một bên trong cuộc đối đầu.

Với ông Trump — bậc thầy đàm phán và Tổng thống thứ 47 — bài phát biểu này là màn dạo đầu cho cuộc gặp song phương ngày thứ Năm, với một đối tác vừa khoe thị trường mở, vừa nắm lá bài chip và đất hiếm. Với Việt Nam, ván cờ Thâm Quyến chạm thẳng tới bữa cơm: nước ta sống nhờ xuất khẩu vào cả hai thị trường Mỹ và Trung Quốc, nên mỗi lần hai ông lớn dỡ hay dựng thêm rào cản, đơn hàng của doanh nghiệp Việt và giá cả ngoài chợ đều rung theo. Theo quý vị, lời hứa “mở cửa” của Bắc Kinh lần này là một nước cờ thật — hay chỉ là màn chào sân trước khi ván chính bắt đầu? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.