Trump tung gói 17 tỉ USD cho Đông Nam Á: Boeing bán 20 chiếc 787 cho Philippines, Mỹ đổ tiền vào Biển Đông
Sau chuyến thăm Philippines dự Hội nghị ASEAN, Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố hơn 17 tỉ USD thỏa thuận thương mại và đầu tư chiến lược cho các công ty Mỹ ở Đông Nam Á — trong đó có hợp đồng máy bay 12 tỉ USD và 400 triệu USD hỗ trợ hoạt động quân sự ở Biển Đông.

Đông Nam Á vừa nhận một nước cờ lớn từ Washington — và lần này, tiền đi trước, lời nói đi sau. Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa công bố hơn 17 tỉ USD thỏa thuận thương mại và đầu tư chiến lược cho các công ty Mỹ ở Đông Nam Á, sau chuyến thăm làm việc hai ngày tới Philippines dự Hội nghị ASEAN, theo thông báo của Nhà Trắng tối thứ Tư (18/11) mà CNA dẫn lại.
Quân bài nặng nhất nằm ở hợp đồng hàng không: Boeing và GE Aerospace chốt thương vụ bán 20 máy bay Boeing 787 cho hãng Philippine Airlines, trị giá 12 tỉ USD. Cùng lúc, Washington và Manila sẽ theo đuổi hơn 2 tỉ USD tài chính Mỹ cho các thương vụ mua sắm quốc phòng của Philippines, trong đó Mỹ dành 400 triệu USD hỗ trợ các hoạt động quân sự ở Biển Đông. Công ty Subic Grain sẽ xây một kho nhiên liệu 40 triệu USD tại vịnh Subic, còn Philippines hiện đại hóa sân bay Basco để cải thiện khả năng tiếp cận quân sự, ứng phó thảm họa và chuỗi cung ứng.
Nước cờ này cho thấy rõ phong cách của Tổng thống thứ 47 — bậc thầy đàm phán không bao giờ tới bàn mà tay không: ông mang theo hợp đồng, tiền tài trợ và cả vũ khí, rồi để các nước trong khu vực tự chọn phe.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Thái Lan cũng lên bàn cờ: Bangkok dự kiến chi tới 123 triệu USD mua hệ thống pháo phản lực HIMARS do Mỹ sản xuất — có thể là thương vụ HIMARS đầu tiên ở Đông Nam Á lục địa, theo tuyên bố của Nhà Trắng. Tại Indonesia, Latitude Energy và quỹ đầu tư quốc gia Danantara đang đàm phán dự án than trị giá 2 tỉ USD dùng công nghệ Mỹ, trong khi công ty Navajo Transitional Energy ký hợp đồng ba năm trị giá 100 triệu USD cung cấp than cho một đơn vị của Tenaga Nasional Berhad, tập đoàn điện lực quốc gia Malaysia.
Mảng công nghệ cũng không đứng ngoài ván cờ. Mỹ cam kết hỗ trợ các chương trình phát triển trí tuệ nhân tạo tại Malaysia và Brunei. Công ty Unified National Networks của Brunei dự kiến trao cho hãng Vertiv của Mỹ gói thầu trung tâm dữ liệu, với gần 1 tỉ USD chi tiêu lấy từ các nhà cung cấp Mỹ. Một liên danh Mỹ sẽ giúp chính phủ Malaysia phát triển đám mây AI chủ quyền, và Washington dành 50 triệu USD hỗ trợ sáng kiến này, theo tuyên bố riêng của cơ quan quản lý truyền thông Malaysia.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Nước cờ này cho thấy rõ phong cách của Tổng thống thứ 47 — bậc thầy đàm phán không bao giờ tới bàn mà tay không: ông mang theo hợp đồng, tiền tài trợ và cả vũ khí, rồi để các nước trong khu vực tự chọn phe. 17 tỉ USD không chỉ là thương mại, mà là một vòng đai ảnh hưởng quấn quanh Biển Đông: Philippines nhận máy bay và tiền quốc phòng, Thái Lan nhận HIMARS, Malaysia và Brunei nhận đám mây AI — tất cả đều gắn với chuỗi cung ứng và công nghệ Mỹ.
Với Việt Nam, ván cờ này gần hơn ta tưởng. Khi láng giềng được trang bị HIMARS, được tài trợ hoạt động ở Biển Đông và được Mỹ xây đám mây AI chủ quyền, Hà Nội không thể đứng ngoài cuộc chơi công nghệ và an ninh khu vực. Doanh nghiệp Việt bán hàng vào chuỗi cung ứng Mỹ, ngư dân Việt ra khơi ở Biển Đông, và cả những startup AI Việt đang tìm vốn — tất cả đều chịu tác động khi Washington rải tiền khắp Đông Nam Á. Theo quý vị, gói 17 tỉ USD này là món quà thương mại — hay là nước cờ vây hãm Trung Quốc mà cả khu vực phải chọn phe? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.


