Eo biển Hormuz lại nổ: hai tàu dầu trúng thủy lôi, một tàu là siêu tàu chở dầu
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran nói hai tàu dầu đã tắt radar, đi lén qua tuyến đường không được phép thì trúng thủy lôi và bốc cháy — trong lúc Mỹ phong tỏa hải quân các cảng Iran và khẳng định đã rà sạch mìn trên tuyến chính.

Eo biển Hormuz vừa có thêm hai cột khói.
Theo Channel NewsAsia, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) cho biết rạng sáng thứ Bảy (14/11) đã có tiếng nổ trên hai tàu chở dầu sau khi chúng trúng thủy lôi ở eo biển Hormuz, nơi Tehran đang siết chặt việc đi lại. “Cách đây không lâu, hai tàu chở dầu đã tắt radar và hệ thống định vị, bí mật tìm cách đi qua eo biển Hormuz theo một tuyến đường không được phép, đã phát nổ và bốc cháy sau khi trúng thủy lôi”, hải quân của IRGC nói trong tuyên bố được đài truyền hình nhà nước Iran đăng tải. Tuyên bố không nêu tên hay xuất xứ của hai con tàu, nhưng cho biết một trong hai là siêu tàu chở dầu.
Trên bàn cờ Hormuz, thủy lôi là nước cờ rẻ nhất và khó đối phó nhất: một quả mìn cũng đủ làm cả một siêu tàu chở dầu bốc cháy, mà không ai phải nhận trách nhiệm đặt nó.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Vụ việc xảy ra trong bối cảnh eo biển này đã trở thành mặt trận trực tiếp của cuộc chiến giữa Iran và Mỹ. Kể từ khi chiến tranh với Mỹ nổ ra hồi tháng Hai, Tehran yêu cầu mọi tàu thuyền phải được phép của họ mới được qua eo biển, và đã tấn công những tàu không tuân thủ. Đáp lại việc Tehran bóp nghẹt tuyến hàng hải chiến lược này, Mỹ đã áp đặt phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran, đồng thời hỗ trợ quân sự cho các tàu chở dầu đi qua vùng biển này.
Đây không phải là vụ nổ đầu tiên ở Hormuz trong những tuần gần đây. Lực lượng vũ trang Iran đã báo cáo nhiều vụ cháy hoặc nổ trên tàu ở eo biển, thường nói rằng các tàu đã trúng thủy lôi. Hôm thứ Sáu, IRGC công bố đoạn video cho thấy một cột khói lớn bốc lên từ một con tàu mà họ nói là chở khí hóa lỏng và đã trúng mìn ở phía nam eo biển. Trong khi đó, quân đội Mỹ khẳng định họ đã rà sạch mìn trên các tuyến đường chính đi qua eo biển — một tuyên bố mà vụ nổ mới nhất đặt dấu hỏi, bởi hai tàu dầu vừa trúng mìn được cho là đã đi chệch khỏi tuyến chính, tắt radar để đi lén.
Cả hai phía đều đang kể một câu chuyện có lợi cho mình: Tehran nói các tàu vi phạm quy tắc của họ nên phải trả giá; Washington nói tuyến chính vẫn an toàn và chỉ những ai đi lén mới gặp nạn. Điều chưa ai trả lời là hai con tàu đó thuộc về ai, chở dầu của ai, và thủy lôi là do ai đặt — những chi tiết mà tuyên bố của IRGC đã bỏ qua hoàn toàn.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Trên bàn cờ Hormuz, thủy lôi là nước cờ rẻ nhất và khó đối phó nhất: một quả mìn cũng đủ làm cả một siêu tàu chở dầu bốc cháy, mà không ai phải nhận trách nhiệm đặt nó. Iran không cần phong tỏa cả eo biển — chỉ cần vài vụ nổ là đủ để các hãng tàu tính lại phí bảo hiểm và tuyến đường. Mỹ chơi nước cờ ngược lại: phong tỏa cảng, hộ tống tàu, và tuyên bố tuyến chính đã sạch mìn — ai đi đúng luật thì an toàn, ai đi lén thì tự chịu.
Với Việt Nam, ván cờ này chạm thẳng tới ví tiền: xăng dầu trong nước đi theo giá dầu thế giới, mà giá dầu thì nhạy cảm nhất với đúng những vụ nổ như thế này ở Hormuz. Mỗi lần eo biển có khói, người đi xe máy ở Sài Gòn hay Hà Nội lại trả thêm tiền ở cây xăng — dù chẳng ai trong chúng ta đặt chân tới eo biển đó bao giờ.
Theo quý vị, khi một eo biển hẹp có thể làm rung chuyển giá xăng toàn cầu chỉ bằng vài quả thủy lôi — thì thế giới nên tiếp tục đặt cược vào một tuyến đường duy nhất, hay đã tới lúc phải tìm đường vòng? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.


