TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Chính trị

Vụ Nvidia lan tới nội các Trump: Bộ trưởng Tài chính Bessent công khai đổ lỗi cho Lutnick

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent nói Bộ Thương mại của Howard Lutnick đã không đưa công ty Megaspeed của Singapore vào danh sách đen dù nhiều cơ quan đã thúc giục “suốt nhiều tháng” — trong lúc Nhà Trắng được cho là đang bàn chuyện có nên sa thải Lutnick, và cả ông lẫn cựu CEO Nvidia Jensen Huang đều sắp phải ra điều trần trước Quốc hội.

Minh họa: hai bộ trưởng Mỹ đối mặt nhau trước Điện Capitol, cầm chip máy tính, đường chân trời Singapore phía sau
Vụ Nvidia lan tới nội các Trump: Bộ trưởng Tài chính Bessent công khai đổ lỗi cho Lutnick. Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Vụ bê bối Nvidia giờ đã vượt ra khỏi phòng họp của một công ty chip — nó đang làm rung chuyển cả nội các của Tổng thống Donald Trump.

Theo The Guardian, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn vì sự thiếu hành động rõ ràng của ông trong vụ bê bối gián điệp Nvidia. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã đổ lỗi cho Bộ Thương mại của ông Lutnick về việc Mỹ chưa áp đặt các hạn chế xuất khẩu đối với một số chip Nvidia sang Trung Quốc. “Bộ Tài chính, Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao và Đại diện Thương mại Mỹ đều ủng hộ việc đưa Megaspeed vào danh sách thực thể trong nhiều tháng, nhưng Bộ Thương mại mới là cơ quan có thẩm quyền đó”, ông Bessent nói trên kênh CNBC hôm thứ Sáu.

Trên bàn cờ Washington, nước cờ của ông Bessent là một nước cờ hiếm thấy: một bộ trưởng đương nhiệm công khai đổ lỗi cho đồng nghiệp trong nội các — “Bộ Thương mại mới là cơ quan có cây bút” — ngay trên truyền hình.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Megaspeed là công ty trung tâm dữ liệu của Singapore có liên hệ với bà Alice Huang — người được tình báo Mỹ coi là tài sản của chính phủ Trung Quốc — và đã mua chip Nvidia trị giá hàng tỉ đô la trong những năm gần đây. Công ty này đã bị các cơ quan chính phủ Mỹ điều tra vì nghi ngờ tuồn chip Nvidia vào Trung Quốc, nhưng vẫn chưa bị đưa vào danh sách đen các công ty mà Mỹ coi là rủi ro an ninh quốc gia. Jensen Huang đã từ chức CEO Nvidia hôm thứ Năm, được thay thế tạm thời bởi giám đốc tài chính Colette Kress, sau khi xuất hiện thông tin về nhiều mối quan hệ ngoài luồng của ông — quan trọng nhất là với bà Alice Huang (không có quan hệ họ hàng), người bị nghi là gián điệp Trung Quốc. Các quan chức Nhà Trắng đang thảo luận về việc có nên sa thải ông Lutnick hay không, hãng tin AP đưa tin.

Ông Lutnick dự kiến sẽ ra điều trần trước Quốc hội vào tháng tới, chỉ vài ngày sau khi ông Jensen Huang trả lời các nghị sĩ trên Đồi Capitol. Thượng nghị sĩ Tim Scott, chủ tịch Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, cho biết ông đã gửi thư yêu cầu cả hai tới trình diện, với lý do “các báo cáo gần đây làm dấy lên những lo ngại nghiêm trọng về an ninh quốc gia”. Áp lực còn tới từ cả hai đảng: Thượng nghị sĩ Cộng hòa John Curtis bang Utah nói sự chậm trễ “đặt ra câu hỏi liệu Bộ Thương mại có đang hành động vì lợi ích tốt nhất của người dân Mỹ hay không”, còn Thượng nghị sĩ Cộng hòa John Cornyn nói cần phải có “một cuộc điều tra kỹ lưỡng và trách nhiệm giải trình”, và nói thêm: “Cần có người phải chịu trách nhiệm.” Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer nói Jensen Huang và Nvidia phải trả lời liệu an ninh Mỹ có bị đe dọa hay không.

Mối quan hệ thân thiết của Tổng thống Trump với Jensen Huang cũng đang bị soi xét lại: tờ New York Times đưa tin tổng thống đã gọi điện cho ông Huang hai ngày trước khi ông này từ chức và thúc giục ông chiến đấu để giữ ghế. Ông Schumer đặt câu hỏi ông Trump biết gì khi đích thân mời Jensen Huang lên chuyên cơ Không lực Một trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Bắc Kinh hồi đầu năm nay. Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson nói hiện có sự đồng thuận ngày càng lớn trong Quốc hội về việc hạn chế xuất khẩu chip sang Trung Quốc, và các nghị sĩ đang thúc đẩy thông qua ít nhất bốn dự luật về xuất khẩu chip.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Trên bàn cờ Washington, nước cờ của ông Bessent là một nước cờ hiếm thấy: một bộ trưởng đương nhiệm công khai đổ lỗi cho đồng nghiệp trong nội các — “Bộ Thương mại mới là cơ quan có cây bút” — ngay trên truyền hình. Đó không còn là tranh luận chính sách, mà là một cuộc đấu quyền lực công khai: ai sẽ là người chịu trách nhiệm khi những con chip AI tiên tiến nhất của nước Mỹ lọt sang Trung Quốc qua một công ty vỏ bọc ở Singapore?

Với Việt Nam, ván cờ này đáng theo dõi sát vì nó sẽ quyết định luật chơi chip toàn cầu trong những năm tới: nếu Quốc hội Mỹ siết chặt xuất khẩu chip sang Trung Quốc, chuỗi cung ứng công nghệ — trong đó có các nhà máy và trung tâm dữ liệu đặt tại Việt Nam — sẽ phải tính lại. Theo quý vị, trong vụ này, ai mới là người đáng phải chịu trách nhiệm nhất — người bán chip, người mua chip, hay người cầm cây bút phê duyệt danh sách đen? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.