Hãng hàng không châu Á – Thái Bình Dương “đau” vì giá nhiên liệu: hợp đồng phòng hộ hết hạn, vé máy bay có thể tăng
Giá nhiên liệu máy bay khoảng 148 USD/thùng — giảm từ gần 180 USD cuối tháng 10 nhưng vẫn cao hơn nhiều mức 85 USD trước chiến tranh Iran. Nhiên liệu giờ chiếm khoảng 33% chi phí vận hành của các hãng, và các hợp đồng phòng hộ cũ đang hết hạn từng cái một.

Vé máy bay của quý vị sắp đắt thêm — và lý do nằm ở một hợp đồng đã ký từ nhiều tháng trước, nay sắp hết hạn. Đó là thông điệp từ hội nghị thường niên của các hãng hàng không châu Á – Thái Bình Dương tại Kuala Lumpur.
Theo Channel NewsAsia, các hãng hàng không trong khu vực đang đối mặt với rủi ro ngày càng lớn từ giá nhiên liệu tăng cao, khi các hợp đồng phòng hộ cũ hết hạn và các hãng phải quyết định có khóa giá mới ở mức cao hơn hay không. Giá nhiên liệu máy bay giao ngay khoảng 148 USD/thùng — giảm từ gần 180 USD cuối tháng 10, nhưng vẫn cao hơn nhiều mức 85 USD trước khi chiến tranh Iran bùng nổ cuối tháng 2. Ông Wong Hong, Tổng giám đốc Hiệp hội các Hãng hàng không châu Á – Thái Bình Dương (AAPA), đại diện cho 18 hãng trong khu vực, cho biết nhiên liệu hiện chiếm khoảng 33% chi phí vận hành — tỉ lệ mà IATA từng ước tính là 25% hồi năm ngoái, trước khi giá tăng vọt. Ông Wong gọi việc phòng hộ là một “tình thế tiến thoái lưỡng nan rất, rất khó”.
Trên bàn cờ hàng không, ván cờ nhiên liệu là một ván cờ mà không hãng nào muốn chơi — nhưng hãng nào cũng phải chơi.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Các hãng có hợp đồng phòng hộ trong sáu tới tám tháng qua đã “thơm như hoa hồng”, ông Wong nói — nhưng giờ họ phải phòng hộ lại ở mức giá cao hơn, và đó là một canh bạc về việc giá nhiên liệu sẽ còn cao bao lâu. Ông Ibrahim Canliel, Giám đốc điều hành Air Astana, cho rằng khu vực đang đối mặt với “một bình thường mới”, khi giá dầu Brent ở mức khoảng 90 tới 100 USD/thùng. Hợp đồng phòng hộ nửa đầu năm đã hết hạn, và giá khóa mới “không hợp lý” — nhưng hãng vẫn dự định phòng hộ toàn bộ nhiên liệu mua ngoài Kazakhstan, khoảng 30% tổng lượng nhiên liệu hằng năm.
Trong khi đó, Japan Airlines cho rằng giá nhiên liệu vẫn lên xuống theo chu kỳ: JAL đang lập ngân sách cho “kịch bản xấu nhất” là 160 USD/thùng. Ông Juichi Hirasawa, Giám đốc điều hành All Nippon Airways (ANA), cho biết chi phí nhiên liệu của hãng sẽ tăng 100 tỉ yên (626 triệu USD) trong năm tài chính này so với kế hoạch ban đầu. Cả ANA và JAL chỉ phòng hộ nhiên liệu tiêu thụ trong nước, và dựa vào phụ phí cùng giá vé để bù đắp cho các chuyến bay quốc tế.
JAL sẽ áp phụ phí nhiên liệu nội địa từ tháng 4 năm sau — lần đầu tiên đối với hãng — sau khi kết luận không thể dựa vào trợ cấp nhiên liệu của chính phủ mãi mãi. ANA nói phụ phí nội địa “đang được cân nhắc”, nhưng cạnh tranh với tàu cao tốc khiến quyết định khó khăn. Singapore Airlines cho thấy biên lợi nhuận bị bóp chặt ngay cả ở hãng có phòng hộ lớn: hóa đơn nhiên liệu tăng 56% lên 3,97 tỉ đô la Singapore (3,09 tỉ USD) trong sáu tháng tới tháng 9, khiến lợi nhuận vận hành giảm 29% dù doanh thu kỷ lục. Hãng trả trung bình 171 USD/thùng trước phòng hộ — tăng 87% so với cùng kỳ. Lãi phòng hộ 731 triệu đô la Singapore, so với lỗ 75 triệu một năm trước, đã kéo giá hiệu dụng xuống 145 USD/thùng — nhưng Giám đốc tài chính JoAnn Tan nói phòng hộ “chỉ mang lại một phần bảo vệ”. Tăng trưởng hành khách trong khu vực âm từ tháng 4 tới tháng 8, tháng 9 “vừa đủ nổi”, và ông Wong cảnh báo: “Sẽ có điểm giới hạn mà hành khách nói không.”
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Trên bàn cờ hàng không, ván cờ nhiên liệu là một ván cờ mà không hãng nào muốn chơi — nhưng hãng nào cũng phải chơi. Phòng hộ giá nhiên liệu, về bản chất, là một canh bạc có tổ chức: khóa giá rẻ hôm nay để ngủ ngon ngày mai, nhưng khi hợp đồng hết hạn đúng lúc giá đang trên đỉnh, thì “ngủ ngon” hôm qua trở thành “mất ngủ” hôm nay. Và khi giá cao ở lại, người trả tiền cuối cùng không phải là hãng, mà là hành khách.
Với Việt Nam, ván cờ này chạm thẳng vào ví tiền của hàng triệu người: mỗi chuyến bay nội địa, mỗi chuyến du lịch nước ngoài, mỗi thùng hàng xuất khẩu bằng đường hàng không đều mang một phần giá nhiên liệu. Câu hỏi cho các hãng Việt không phải là “có tăng giá vé hay không”, mà là “tăng bao nhiêu và khi nào”. Và với người Việt chuẩn bị đặt vé Tết, tin này đến đúng lúc cần cân nhắc nhất: đặt vé sớm hay chờ giá hạ — khi chính các hãng cũng không dám chắc giá nhiên liệu sẽ đi về đâu.
Theo quý vị, khi giá nhiên liệu “bình thường mới” đã cao gấp đôi trước chiến tranh — các hãng nên tự gánh chi phí để giữ khách, hay cứ tăng giá vé và để hành khách trả? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.


