Chứng khoán châu Á hướng tới tuần tồi tệ nhất từ 2020: IPO kỷ lục của Anthropic cũng không cứu nổi cơn bán tháo AI
Nikkei mất 5,1%, Kospi mất 5,2%, Taiex lao dốc 6,2% chỉ trong một phiên — đợt bán tháo cổ phiếu AI lan khắp châu Á dù Anthropic vừa có màn chào sàn kỷ lục, và chỉ số MSCI EM Asia đã mất gần 9% trong tuần.

Bữa tiệc AI đang tàn, và không một màn chào sàn kỷ lục nào cứu nổi. Chứng khoán châu Á lao dốc mạnh trong phiên thứ Sáu (20/11), khi nỗi lo bong bóng trí tuệ nhân tạo không bền vững vẫn bao trùm — bất chấp Anthropic, công ty đứng sau chatbot Claude, vừa có màn ra mắt thị trường chứng khoán gây chấn động. Chỉ số Nikkei 225 của Tokyo mất 5,1%, Kospi của Seoul giảm 5,2%, Taiex của Đài Bắc lao dốc 6,2%, còn Hang Seng của Hồng Kông đóng cửa giảm 1,9%, theo Al Jazeera.
Đợt bán tháo này không phải chuyện một ngày. Theo blog trực tiếp của Guardian, chỉ số MSCI EM Asia đã mất gần 9% trong tuần và đang hướng tới tuần tồi tệ nhất kể từ giữa tháng 3/2020 — thời điểm đại dịch COVID-19 làm chao đảo thị trường toàn cầu. Riêng Taiex đã mất hơn 16% trong năm phiên, đợt lao dốc năm ngày tồi tệ nhất kể từ năm 1990, với TSMC giảm khoảng 6%. Cổ phiếu SoftBank — nhà đầu tư lớn vào AI — giảm hơn 14% trong phiên, ngày tồi tệ nhất kể từ tháng 8/2024.
Ván cờ này cho thấy cơn sốt AI đã tới lúc phải trả giá cho những lời hứa chưa thành tiền: khi cả một hệ sinh thái nghìn tỉ USD được xây trên kỳ vọng lợi nhuận tương lai, chỉ cần một vết nứt niềm tin là đủ để cả bàn cờ…
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Điều trớ trêu là chính Anthropic cũng không thoát khỏi cơn bão. Sau khi tăng 17% trong ngày chào sàn đầu tiên nhờ đợt IPO kỷ lục huy động 81 tỉ USD, cổ phiếu này đã giảm hơn 4% trong giao dịch ngoài giờ, xuống 92,60 USD, theo CNA và Guardian. Nhà kinh tế Carlos Casanova của Union Bancaire Privee nhận định đợt bán tháo phản ánh “sự sụp đổ niềm tin vào luận điểm đầu tư AI”, và màn IPO đình đám “có thể đã hút thanh khoản khỏi các cổ phiếu AI đã niêm yết khi nhà đầu tư xoay sang mã mới”.
Nỗi lo không chỉ là định giá. Chiến lược gia Rajat Agarwal của Societe Generale nói với Al Jazeera rằng thị trường lo ngại “giai đoạn tăng trưởng đỉnh cao” của AI có thể đã qua, trong lúc nhà đầu tư nước ngoài rút lui và chưa rõ nhà đầu tư trong nước — đặc biệt ở Hàn Quốc — còn gồng gánh được bao lâu. Theo hãng nghiên cứu Gartner, đầu tư toàn cầu liên quan tới AI được dự báo đạt 2.700 tỉ USD trong năm 2026 và 3.600 tỉ USD trong năm 2027 — quy mô khiến nhiều người nhớ lại cơn sốt chi tiêu trước vụ vỡ bong bóng dot-com năm 2000.
Cơn bão còn bị khuấy động bởi bê bối Nvidia. Bộ Thương mại Mỹ vừa siết lỗ hổng cho phép công ty Trung Quốc tiếp cận từ xa sức mạnh tính toán của chip Nvidia tại các trung tâm dữ liệu ở nước thứ ba, chủ yếu ở Đông Nam Á. Tổng chưởng lý California Rob Bonta cho biết đã gửi trát yêu cầu Nvidia cung cấp thông tin về việc chip tiên tiến của hãng có lọt sang Trung Quốc hay không và liệu hãng có đánh lừa nhà đầu tư. Kết quả kinh doanh của Nvidia đầu tuần cũng không trấn an được thị trường, theo Al Jazeera. Trong khi đó, nhóm “Magnificent Seven” — Microsoft, Apple, Amazon, Tesla — tiếp tục chuỗi ngày giảm điểm kéo dài từ mùa hè, khi nhà đầu tư lo ngại về lợi nhuận của AI, chi tiêu khổng lồ, chi phí vay tăng và địa chính trị, CNA cho biết.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Ván cờ này cho thấy cơn sốt AI đã tới lúc phải trả giá cho những lời hứa chưa thành tiền: khi cả một hệ sinh thái nghìn tỉ USD được xây trên kỳ vọng lợi nhuận tương lai, chỉ cần một vết nứt niềm tin là đủ để cả bàn cờ rung chuyển. Anthropic chào sàn kỷ lục mà vẫn không cứu được thị trường, vì nhà đầu tư đã bắt đầu hỏi câu hỏi khó nhất: tiền đổ vào AI bao giờ mới sinh lời thật?
Với Việt Nam, cơn bán tháo không hề xa. Nhiều nhà đầu tư Việt đang nắm cổ phiếu công nghệ Mỹ hoặc quỹ ETF theo dõi Nasdaq, và ví tiền của họ rung theo từng phiên đỏ của Phố Wall. Xa hơn, Việt Nam đang đặt cược lớn vào chuỗi cung ứng bán dẫn, nên một cuộc khủng hoảng niềm tin vào AI có thể lan tới đơn hàng, việc làm và dòng vốn FDI. Nhưng cũng như mọi ván cờ, kẻ kiên nhẫn sẽ thấy cơ hội trong hoảng loạn: cổ phiếu tốt bị bán tháo cùng cổ phiếu xấu, và người biết đọc vị sẽ phân biệt bong bóng với giá trị thật. Theo quý vị, đây là lúc bong bóng AI bắt đầu vỡ — hay chỉ là một đợt điều chỉnh trước khi bữa tiệc tiếp tục? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.


