TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Chính trị

Anh đối mặt 'đa khủng hoảng': Thượng viện cảnh báo chính phủ thờ ơ, dân chưa biết mình mong manh ra sao

Báo cáo của Ủy ban Thượng viện về khả năng chống chịu quốc gia cảnh báo nước Anh chưa sẵn sàng cho chuỗi khủng hoảng dồn dập — từ tấn công mạng, cắt cáp biển đến mất điện và lũ lụt — và đề xuất cho người lao động nghỉ phép có lương để tập huấn ứng phó.

Minh họa: Quốc hội Anh dưới bầu trời giông bão, gia đình tích trữ đồ hộp và nước uống, màn hình cảnh báo tấn công mạng, cáp biển
Anh đối mặt 'đa khủng hoảng': Thượng viện cảnh báo chính phủ thờ ơ, dân chưa biết mình mong manh ra sao Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Các bộ trưởng đang thờ ơ trước những mối đe dọa thay đổi nhanh chóng và ngày càng đan xen, và phải hành động gấp để tăng khả năng chống chịu của nước Anh trước những cuộc khủng hoảng có thể rất lớn — đó là kết luận của một báo cáo quốc hội vừa công bố. Dù chính phủ Công đảng gần đây đã phát động chiến dịch 'Hãy sẵn sàng', khuyên các hộ gia đình dự trữ thực phẩm và nước uống, phần lớn công chúng vẫn không biết quy mô thực sự của các mối đe dọa: tấn công mạng, bạo lực ủy nhiệm, tấn công cáp ngầm dưới biển, cùng thiên tai như thời tiết cực đoan và lũ lụt.

Báo cáo do Ủy ban về khả năng chống chịu quốc gia của Thượng viện soạn thảo sau nhiều tháng điều trần chuyên gia, kêu gọi một cách tiếp cận mới và nhất quán: bổ nhiệm một bộ trưởng chuyên trách, thủ tướng báo cáo thường niên trước quốc hội về mức độ sẵn sàng, tạm dừng kế hoạch tắt sóng truyền hình mặt đất kiểu Freeview, và gửi tới mọi hộ gia đình một cuốn cẩm nang hướng dẫn chuẩn bị và ứng phó khẩn cấp — theo mô hình Đan Mạch và Thụy Điển.

Trên bàn cờ an ninh, 'đa khủng hoảng' là nước đi mà không một bộ trưởng nào muốn đối mặt: không phải một thảm họa duy nhất để đổ lỗi, mà là nhiều cú đánh dồn dập cùng lúc — mất điện, mất mạng, mất thuốc, mất…

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Báo cáo chỉ ra những điểm yếu cụ thể đáng lo ngại. Thuốc men và thực phẩm đều phụ thuộc vào chuỗi cung ứng tập trung cao độ và mang tính quốc tế, gần như không có phương án dự phòng. Khoảng 90% lượng 6-APA trên thế giới — hợp chất hữu cơ làm nền cho kháng sinh nhóm penicillin — đến từ Trung Quốc; hiện chỉ còn một nhà máy penicillin tích hợp ở châu Âu, và không có nhà máy nào ở Anh. Về thực phẩm, gần 95% hàng bán lẻ ở Anh do chỉ chín công ty cung cấp từ 131 trung tâm phân phối — chỉ cần vài doanh nghiệp trục trặc là cả hệ thống rung chuyển.

Về thông tin liên lạc số, hãng BT — đơn vị chiếm vai trò chủ đạo — chỉ tiếp cận được hai tàu sửa cáp: một chiếc thuộc sở hữu Pháp và thường không sẵn dùng, một chiếc của Anh nhưng đã 35 năm tuổi. Ủy ban đề xuất Văn phòng Nội các phải trình chiến lược chống chịu quốc gia trong vòng sáu tháng, kèm kinh phí thực sự, thay cho danh sách rủi ro quốc gia hiện tại với 87 hạng mục riêng lẻ. Báo cáo cũng kêu gọi lập danh sách tình nguyện viên và lực lượng dự bị dân sự trên toàn quốc.

Một đề xuất gây chú ý được BBC đưa tin riêng: người lao động nên được nghỉ phép có lương — 'nghỉ phép chống chịu công dân' — để tham gia tập huấn và tình nguyện ứng phó khẩn cấp mà không mất thu nhập. Các nghị sĩ cho rằng mọi hội đồng địa phương nên lập danh sách tình nguyện viên và các tòa nhà có thể dùng làm nơi trú ẩn, đồng thời phát triển một ứng dụng chuẩn bị đa ngôn ngữ, cho phép người dùng tự động chia sẻ vị trí với cơ quan khẩn cấp — tương tự ứng dụng 112 Suomi của Phần Lan. Hiện Anh chưa có quyền nghỉ phép có lương theo luật cho các vai trò như cứu hộ bờ biển hay cứu thương St John, dù quân dự bị có thể nhận tới 400 bảng mỗi ngày khi được huy động.

Văn phòng Nội các nói sẽ 'xem xét cẩn thận' các khuyến nghị, đồng thời khẳng định chính phủ đã hành động nhanh: chiến dịch nâng cao nhận thức, cuộc diễn tập phòng thủ trong nước lớn nhất trong lịch sử vào năm tới, và hơn 1 tỉ bảng đầu tư cho an ninh chống đại dịch.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Trên bàn cờ an ninh, 'đa khủng hoảng' là nước đi mà không một bộ trưởng nào muốn đối mặt: không phải một thảm họa duy nhất để đổ lỗi, mà là nhiều cú đánh dồn dập cùng lúc — mất điện, mất mạng, mất thuốc, mất lương thực — mỗi thứ một ít, cộng lại thành một cuộc khủng hoảng toàn diện. Báo cáo của Thượng viện nói thẳng điều mà các chính phủ thường né tránh: chuẩn bị cho khủng hoảng không phải là tích trữ đồ hộp, mà là xây lại cả hệ thống.

Với Việt Nam, ván cờ này quen thuộc hơn ta tưởng: bão lũ mỗi năm, lưới điện mong manh trước thiên tai, thuốc men phụ thuộc nhập khẩu — và phần lớn các gia đình Việt vẫn chưa có một kế hoạch ứng phó nào ngoài kinh nghiệm truyền miệng. Bài học từ London là sự chuẩn bị phải bắt đầu khi trời còn nắng, và phải được viết thành cẩm nang gửi tận nhà, chứ không phải thành khẩu hiệu trên website. Theo quý vị, nếu bão lớn cắt điện, cắt mạng cả tuần, gia đình quý vị đã sẵn sàng được bao nhiêu ngày? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.