TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Châu Á

Ba công nhân chết tại nhà máy linh kiện iPhone của Tata ở Ấn Độ: khí độc từ bể xử lý nước thải

Ba công nhân hợp đồng thiệt mạng khi bảo trì nhà máy xử lý nước thải tại cơ sở Hosur, Tamil Nadu — vụ tai nạn an toàn mới nhất trong chuỗi cung ứng iPhone của Apple tại Ấn Độ, nơi sản xuất khoảng 25% iPhone toàn cầu.

Minh họa: công nhân Ấn Độ đội mũ bảo hộ cầm mặt nạ phòng độc trước nhà máy xử lý nước thải và dây chuyền iPhone
Ba công nhân chết tại nhà máy linh kiện iPhone của Tata ở Ấn Độ: khí độc từ bể xử lý nước thải. Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Ba công nhân hợp đồng đã thiệt mạng tại một nhà máy của Tata Electronics chuyên sản xuất linh kiện cho iPhone của Apple ở bang Tamil Nadu, miền nam Ấn Độ — vụ tai nạn chuỗi cung ứng mới nhất ảnh hưởng tới công ty Mỹ tại cơ sở sản xuất quan trọng nhất của họ sau Trung Quốc. Theo CNA (dẫn nguồn Reuters), vụ việc xảy ra vào tối thứ Hai (9/11) và sẽ được Apple, Tata cùng chính quyền bang điều tra. Tata Electronics chiếm khoảng 40% hoạt động lắp ráp iPhone tại Ấn Độ, phần còn lại do Foxconn đảm nhiệm; Ấn Độ hiện sản xuất khoảng 25% iPhone trên toàn thế giới.

Ba công nhân thiệt mạng trong lúc bảo trì nhà máy xử lý nước thải tại cơ sở ở Hosur, bang Tamil Nadu, quan chức quận Dinesh Kumar cho biết. Nhà máy xử lý nước thải do Nalco Water — thuộc tập đoàn Ecolab có trụ sở tại Mỹ — vận hành; các nạn nhân đã hít phải khí độc khi kiểm tra một bể lọc nano bên ngoài. Tata Electronics, Apple và Nalco Water chưa phản hồi yêu cầu bình luận của Reuters. Bộ trưởng Công nghiệp Tamil Nadu Virudhai Magal Keerthana viết trên X rằng vụ việc sẽ được “điều tra kỹ lưỡng và có hành động phù hợp dựa trên kết quả”. Vụ việc không ảnh hưởng tới sản xuất vì nhà máy đang đóng cửa trong kỳ lễ hội Deepavali trong tuần này, theo hai nguồn tin trong ngành.

Trên bàn cờ chuỗi cung ứng toàn cầu, ba mạng người ở Hosur là cái giá ít được nhắc tới nhất của mỗi chiếc iPhone — và là lời nhắc cay đắng rằng “Ấn Độ thay thế Trung Quốc” không chỉ là chuyện thuế quan và địa chính trị,…

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Cơ sở Hosur của Tata đã nhiều lần gặp sự cố: một vụ cháy đã làm ngừng sản xuất tại nhà máy linh kiện vào năm 2024, và chính quyền bang từng cảnh báo đóng cửa vì cáo buộc ô nhiễm nước ngầm trong năm nay trước khi rút lại vấn đề. Riêng một vụ tấn công bằng mã độc tống tiền (ransomware) tại nhà máy iPhone kề bên, trong cùng khu phức hợp, đã làm rò rỉ tài liệu liên quan tới mẫu iPhone 18 Pro chưa ra mắt của Apple. Tamil Nadu là trung tâm công nghiệp quan trọng của Ấn Độ, nơi đặt nhà máy của nhiều tập đoàn toàn cầu như Foxconn, Hyundai, VinFast và BMW.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Trên bàn cờ chuỗi cung ứng toàn cầu, ba mạng người ở Hosur là cái giá ít được nhắc tới nhất của mỗi chiếc iPhone — và là lời nhắc cay đắng rằng “Ấn Độ thay thế Trung Quốc” không chỉ là chuyện thuế quan và địa chính trị, mà còn là chuyện an toàn lao động. Khi Apple dời 25% sản lượng iPhone sang Ấn Độ, họ cũng dời theo trách nhiệm giám sát: một bể lọc nước thải do nhà thầu phụ vận hành, một ca bảo trì tối muộn — chỉ cần một mắt xích lỏng lẻo là đủ biến nhà máy hiện đại thành hiện trường tai nạn chết người.

Với Việt Nam, ván cờ này chạm thẳng tới ví tiền và sinh kế của hàng trăm nghìn công nhân trong các khu công nghiệp: Việt Nam cũng đang đón dòng vốn dịch chuyển khỏi Trung Quốc, cũng lắp ráp linh kiện cho Apple, Samsung, và cũng có những nhà máy xử lý nước thải do nhà thầu phụ vận hành. Câu hỏi không phải là tai nạn có xảy ra ở Việt Nam hay không — mà là khi nó xảy ra, doanh nghiệp và chính quyền có điều tra tới cùng và công khai kết quả như Tamil Nadu đang làm, hay sẽ chìm xuồng như bao vụ việc khác. Ba mạng người ở Hosur xứng đáng được nhắc tới — không phải như một con số, mà như một lời cảnh báo.

Theo quý vị, khi Apple dời sản xuất sang Ấn Độ và Việt Nam, ai phải chịu trách nhiệm cuối cùng về an toàn của công nhân — Apple, Tata, hay chính quyền sở tại? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.