LHQ: ít nhất 25 thủy thủ thiệt mạng quanh eo biển Hormuz từ khi chiến tranh Iran nổ ra
Liên Hợp Quốc cho biết ít nhất 25 thủy thủ đã thiệt mạng trong và quanh eo biển Hormuz kể từ tháng Hai, khi Tổ chức Hàng hải Quốc tế ghi nhận 136 vụ việc an ninh — riêng tháng 10 là tháng cao nhất từ đầu xung đột — trong lúc lưu lượng tàu qua eo biển giảm khoảng 65% so với trước chiến tranh.

Eo biển Hormuz — tuyến hàng hải hẹp nhất và quan trọng nhất của thị trường dầu mỏ thế giới — đang trở thành nơi nguy hiểm nhất đối với những người đi biển.
Theo Al Jazeera, ít nhất 25 thủy thủ đã thiệt mạng trong và quanh eo biển Hormuz kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran nổ ra hồi tháng Hai, theo số liệu Liên Hợp Quốc công bố. Ông Khaled Khiari, trợ lý tổng thư ký LHQ phụ trách Trung Đông, châu Á và Thái Bình Dương, đã đưa ra các con số này — tính tới ngày 11/11 — trong buổi báo cáo trước Hội đồng Bảo an LHQ hôm thứ Sáu. “Tình trạng này không thể được phép trở thành bình thường mới”, ông Khiari nói, đồng thời kêu gọi “khôi phục hoàn toàn hoạt động hàng hải trong khu vực”.
Trên bàn cờ Hormuz, con số 25 thủy thủ thiệt mạng mới là nước cờ đau nhất: phía sau mỗi vụ nổ tàu, mỗi quả thủy lôi, là những người đi biển vô tội trở thành con tin của một cuộc chiến mà họ không hề chọn.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) của LHQ đã ghi nhận 136 vụ việc an ninh liên quan tới tàu thuyền ở Hormuz và khu vực Trung Đông rộng hơn trong giai đoạn từ 1/3 tới 11/11. Trong đó, 35 vụ xảy ra trong tháng 10 — mức cao nhất trong một tháng kể từ đầu xung đột — và 10 vụ trong tháng 11. “Mỗi ngày lại có thêm báo cáo về các vụ việc hàng hải mới”, ông Khiari nói. “Những vụ việc này là không thể chấp nhận được. Tàu dân sự và tàu thương mại không được trở thành mục tiêu.”
Trong bối cảnh đó, chính quyền Iran hôm thứ Bảy báo cáo ba tàu dầu đã trúng thủy lôi khi đi qua khu vực “không được phép” hoặc “hạn chế” của eo biển và bốc cháy. Tehran đã cảnh báo các tàu thuyền rằng họ phải được Iran cho phép mới được qua eo biển trong thời gian xung đột, và đã nhiều lần tấn công những tàu bị cáo buộc vi phạm quy định của họ. “Bất kỳ tàu dầu vi phạm nào đi vào khu vực hạn chế phía đông eo biển Hormuz sẽ bị đốt cháy bằng cách trúng thủy lôi hải quân”, hải quân Iran cảnh báo trong tuyên bố được đài truyền hình nhà nước IRIB đăng tải.
Tehran khẳng định eo biển sẽ không mở lại cho tới khi Mỹ đáp ứng các yêu cầu của họ, gồm chấm dứt phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế, giải phóng các khoản tiền bị đóng băng của Iran, chấm dứt giao tranh trên mọi mặt trận và tuyên bố rõ ràng về việc chấm dứt chiến tranh. Trong khi đó, quân đội Mỹ khẳng định họ đã rà sạch mìn trên các tuyến đường chính qua eo biển và tuyến đường thủy vẫn mở cho tàu thương mại. Nhưng theo báo cáo mới nhất của cơ quan Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO), lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz hiện thấp hơn khoảng 65% so với trước chiến tranh.
Ông Khiari cảnh báo “các thỏa thuận hàng hải hiện tại ở Trung Đông vẫn tốn kém, khó lường và không an toàn”. Ông nói sự gián đoạn hoạt động hàng hải “tiếp tục gây ra những hệ quả kinh tế toàn cầu đáng kể, đẩy chi phí năng lượng, vận tải và bảo hiểm lên cao, thổi bùng lạm phát và đe dọa an ninh lương thực trong bối cảnh các chuyến hàng phân bón bị hạn chế nghiêm trọng”.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Trên bàn cờ Hormuz, con số 25 thủy thủ thiệt mạng mới là nước cờ đau nhất: phía sau mỗi vụ nổ tàu, mỗi quả thủy lôi, là những người đi biển vô tội trở thành con tin của một cuộc chiến mà họ không hề chọn. Iran chơi nước cờ phong tỏa bằng mìn và giấy phép; Mỹ chơi nước cờ hộ tống và tuyên bố tuyến chính đã sạch. Nhưng khi lưu lượng tàu đã giảm tới 65%, rõ ràng cả hai bên đều đang thua trên mặt trận niềm tin.
Với Việt Nam, ván cờ này chạm thẳng tới ví tiền: giá dầu thế giới, phí vận tải biển, phí bảo hiểm và cả giá phân bón đều đi qua eo biển Hormuz. Mỗi lần eo biển có thêm một vụ nổ, người nông dân Việt Nam lại trả thêm tiền phân bón, người đi xe máy lại trả thêm tiền xăng — dù chẳng ai trong chúng ta đặt chân tới eo biển đó bao giờ. Theo quý vị, khi một eo biển hẹp có thể làm rung chuyển giá cả toàn cầu chỉ bằng vài quả thủy lôi — thì thế giới nên tiếp tục đặt cược vào một tuyến đường duy nhất, hay đã tới lúc phải tìm đường vòng? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.


